އީރާނުގެ ހަމަލާތަކާއެކު ގަލްފުގެ ގައުމުތައް ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއަށް ވަދެދާނެތަ؟

މިދިޔަ ހަފުތާ ބަންދުގައި އީރާނުން އެމެރިކާގެ ބޭސްތަކަށް ދިން މިސައިލް ހަމަލާތައް ދޯހާ، ދުބާއީ އަދި މަނާމާގެ އުޑުމައްޗަށް އެރި ވަގުތަކީ، ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުން ދެކެމުން އައި ހުވަފެންތަކަށް ބޮޑު ގޮޅިއެއް އެރި ވަގުތެކެވެ. މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުން ސަލާމަތްވެ، އަމާން ބަނދަރެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އޮތުން މިއަދު މިވަނީ ސުވާލެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިފައެވެ.

މި ހަމަލާތަކަކީ މިދިޔަ ހޮނިހިރު ދުވަހު އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލް ގުޅިގެން އީރާނަށް ދިން ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކުގެ ބަދަލު ހިފުމެކެވެ. އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުގެ ހަމަލާތަކުގައި އީރާނުގެ ރޫހީ ލީޑަރު އާޔަތުﷲ އަލީ ޚާމަނާއީ އާއި އަސްކަރީ އިސްވެރިން އަވަހާރަކޮށްލައި، ގިނަ އަދަދެއްގެ ސަރުކާރުގެ އިމާރާތްތަކަށް ވަނީ ހަމަލާދީފައެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި އީރާނުގެ ސްކޫލަކަށްވެސް ހަމަލާ އަރައި، 148 މީހުން މަރުވެފައިވެއެވެ.

އީރާނުން ދިން ރައްދު ހަމަލާތަކުގައި ގަލްފުގެ ގައުމުތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ. އެގޮތުން ޔޫއޭއީން ތިން މީހުން މަރުވެ، 58 މީހުން ޒަޚަމްވިއިރު، ދުބާއީގެ އެއާޕޯޓަށާއި އުސް އިމާރާތްތަކަށް ވަނީ ގެއްލުން ލިބިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ކުވައިތުގެ އެއާޕޯޓަށާއި، ބަހްރޭންގެ މަނާމާގެ އިމާރާތްތަކަށްވެސް މިސައިލް ނުވަތަ މިސައިލް ވައްޓާލުމުން އުފެދުނު ބައިތައް ވަނީ އަރާފައެވެ. ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ރިޔާޒަށާއި އިރުމަތީ ސަރަހައްދަށްވެސް ހަމަލާތައް އަމާޒުވެފައިވާ ކަމަށް އެ ގައުމުން ބުނެއެވެ. ގަތަރުން 16 މީހަކު، އޮމާނުން ފަސް މީހަކު އަދި ބަހްރޭނުން ހަތަރު މީހަކު ޒަޚަމްވެފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.

ނިއުޔޯކް ޔުނިވަރސިޓީ އަބޫދާބީގެ ޕްރޮފެސަރ މޮނިކާ މާކްސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުގެ ލީޑަރުންނަށް މިހާރު ކުރިމަތިވެފައިވަނީ އުނދަގޫ އިޚްތިޔާރެކެވެ. އެއީ އިސްރާއީލާއެކު ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވުން ނުވަތަ އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއް ނާޅައި ތިބެ ގައުމުތައް އަނދައިގެންދާތަން ބެލުމެވެ.

ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުން މި ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވުމަށް ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރިއެވެ. ޚާއްސަކޮށް އޮމާނުން އިސްނަގައިގެން އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ނުސީދާ މަޝްވަރާތަކެއް ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. ނަމަވެސް، އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ހަމަލާ ދިނުމާއެކު އެ ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ވަނީ ފެނަށް ގޮސްފައެވެ.

ކިންގްސް ކޮލެޖް ލަންޑަންގެ ލެކްޗަރާ ރޮބް ޕިންފޯލް ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި، ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުން ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއަށް ވަންނަނަމަ، އެ ގައުމުތަކުން ބޭނުންވާނީ އިސްރާއީލުގެ ފަހަތުން ދިއުމުގެ ބަދަލުގައި އަމިއްލަ އިސްނެގުމެއްގެ ދަށުން މަސައްކަތް ކުރާށެވެ. އެގޮތުން ޖީސީސީގެ 'ޕެނިންސިއުލާ ޝީލްޑް ފޯސް' ފަދަ ގުޅިފައިވާ އަސްކަރީ ބާރެއްގެ ބޭނުން ހިފުން އެކަށީގެންވެއެވެ.

މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ގަލްފުގެ ގައުމުތަކަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ބިރަކީ ފެން އުފައްދާ ކާރުޚާނާތަކާއި ކަރަންޓް ނިޒާމަށް ހަމަލާ އަމާޒުވުމެވެ. މިފަދަ ވަސީލަތްތަކަށް ގެއްލުން ލިބިއްޖެނަމަ، އެ ސަރަހައްދަކީ ދިރިއުޅެން އުނދަގޫ ތަނަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެ ގައުމުތަކުގެ އަމާންކަމާއި ހަމަޖެހުމަށް އޮތް އިތުބާރު ގެއްލި، އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް ބޮޑު ހުރަހަކަށް ވެގެންދާނެ ކަމަށް މާހިރުން އިންޒާރު ދެއެވެ.