އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރިއްޔާ ފުނޑުފުނޑުވެދާނެކަމުގެ އިންޒާރު ޗީފް އޮފް ސްޓާފް ދީފި

އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރިއްޔާ (އައިޑީއެފް) އަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ސިފައިންގެ ދަތިކަމާއި، އެއްފަހަރާ ގިނަ މައިދާންތަކެއްގައި ދިގު މުއްދަތަކަށް ހަނގުރާމަކުރަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން، މުޅި އަސްކަރިއްޔާ "އަމިއްލައަށް ފުނޑުފުނޑުވެގެން ހިނގައިދާނެ" ކަމުގެ ހަރުކަށި އިންޒާރު، އިސްރާއީލުގެ ޗީފް އޮފް ސްޓާފް ލެފްޓިނެންޓް ޖެނެރަލް އިޔާލް ޒާމިރު ދީފިއެވެ.

އިސްރާއީލުގެ 'އެން12' އިން ލީކުކޮށްލާފައިވާ ސަލާމަތީ ކެބިނެޓުގެ ސިއްރު ބައްދަލުވުމެއްގެ އޯޑިއޯއިން ހާމަވާ ގޮތުގައި، އޭނާ ވަނީ އަސްކަރިއްޔާގެ ޙާލަތު އޮތް ގޮތާމެދު އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައި، ނުރައްކާތެރިކަން އަންގައިދޭ "10 ރެޑް ފްލެގް" ނުވަތަ އިންޒާރުގެ ނިޝާން ސަރުކާރަށް ހުށަހަޅުއްވާފައެވެ. ޒާމިރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މިހާރުން މިހާރަށް ސިފައިންނަށް މީހުން ވެއްދުމުގެ އާ ޤާނޫނުތަކެއް ފާސްނުކޮށްފިނަމަ، އިސްރާއީލުގެ ދިފާޢީ ބާރުތަކަށް އާންމު ސަލާމަތީ މަސައްކަތްތައް ވެސް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ. މިއީ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުން ފެށިގެން އިސްރާއީލުން ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަތަކުގެ ސަބަބުން ސިފައިންނަށް އައިސްފައިވާ ވަރުބަލިކަމާއި، އިންސާނީ ވަސީލަތްތަކުގެ ދަތިކަން އެންމެ ބޮޑަށް ހާމަވެގެންދިޔަ އެއް ފަހަރެވެ.

ގިނަ މައިދާންތަކެއްގެ ބުރައާއި ޤާނޫނީ ބަދަލުތަކުގެ މުހިންމުކަން

ޒާމިރުގެ އިންޒާރުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ފާހަގަކުރައްވާފައިވަނީ، ޣައްޒާ އާއި ލުބުނާނާއި، ސީރިއާ އަދި ހުޅަނގު އައްސޭރީގެ އިތުރުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަތަކުގެ ސަބަބުން އަސްކަރިއްޔާއަށް ނުކަތާވަރުވެފައިވާ ކަމެވެ. ރިޒާވް ސިފައިން ހަވަނަ އަދި ހަތްވަނަ ފަހަރަށް ޚިދުމަތަށް ނެރެން ޖެހިފައިވާއިރު، ގަވާއިދުން ޚިދުމަތްކުރާ ސިފައިން ތިބީ މުޅިން ވަރުބަލިވެފައެވެ. މިކަމަށް ޙައްލެއް ހޯދުމަށްޓަކައި، ޒާމިރު ވަނީ ތިން ޤާނޫނެއް ވަގުތުން ފާސްކުރުމަށް ސަރުކާރަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ. އެއީ ސިފައިންނަށް މީހުން ވެއްދުމުގެ އާ ޤާނޫނަކާއި، ރިޒާވް ސިފައިންގެ ޤާނޫނެއްގެ އިތުރުން، މަޖުބޫރުން ސިފައިންގެ ޚިދުމަތް ކުރަންޖެހޭ މުއްދަތު 36 މަސްދުވަހަށް އިތުރުކުރުމުގެ ޤާނޫނެކެވެ.

އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ރަސްމީކޮށް ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މިވަގުތު ވެސް 12،000 ސިފައިންގެ ދަތިކަން އެބައޮތެވެ. މީގެ ތެރެއިން ގިނައީ ސީދާ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ހަރަކާތްތެރިވާން ޖެހޭ ކޮމްބެޓް ސިފައިންނެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި ޔަހޫދީ ވަޒަންވެރިން ހިންގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި، ލުބުނާނުގެ ބޯޑަރަށް ފޮނުވަން ތައްޔާރުކޮށްފައި އޮތް އިންފެންޓްރީ ބެޓޭލިއަނެއް ދާދި ފަހުން ވަނީ ހުޅަނގު އައްސޭރިއަށް ބަދަލުކުރަން ޖެހިފައެވެ. މިއީ ވެސް ސިފައިންގެ ޢަދަދު މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވަމުންދާ ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ކަމަށް ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑްގެ ވެރިޔާ މޭޖަރ ޖެނެރަލް އަވީ ބްލޫތު ވެސް ވަނީ ކެބިނެޓް ބައްދަލުވުމުގައި ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.

ސިޔާސީ މަސްރަޙުގެ ހޫނުކަމާއި އިދިކޮޅުގެ ފާޑުކިޔުން

މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން އިސްރާއީލުގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހޫނުވެފައެވެ. އިދިކޮޅު ލީޑަރު ޔައިރް ލެޕިޑް ވަނީ، އެކަށީގެންވާ ސްޓްރެޓެޖީއެއް އަދި ފުދޭވަރަކަށް ސިފައިން ނެތި، ގިނަ މައިދާންތަކެއްގައި ހަނގުރާމަކުރުމަށް ސިފައިން ފޮނުވުމަކީ ސަރުކާރުން ޤައުމު ސަލާމަތީ ކާރިސާއަކާ ދިމާއަށް ގެންދިއުން ކަމަށް ސިފަކުރައްވާފައެވެ. އަދި ކުރީގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަފްތާލީ ބެނެޓް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އަސްކަރިއްޔާއަށް މިހާރު 20،000 ސިފައިން މަދުވެފައިވާއިރު، ދައުލަތުގެ ސަލާމަތްތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމުގެ ޤާބިލުކަން މިހާރުގެ ސަރުކާރުގައި ނެތެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކުރީގެ ޗީފް އޮފް ސްޓާފް ގާޑީ އައިޒެންކޮޓް ވެސް ވަނީ ސަރުކާރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ.

މި ކާރިސާގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ، އިސްރާއީލުގެ އާބާދީގައި ހިމެނޭ ހައްދުފަހަނަޅާފައިވާ އޮތޮޑޮކްސް ޔަހޫދީން (ހަރެދީން) ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުން އިސްތިސްނާކޮށްފައި އޮންނަ އޮތުމެވެ. ސިފައިންގެ ޚިދުމަތަށް ޝަރުޠު ހަމަވާ 80،000 އާއި 100،000 އާ ދެމެދުގެ ޢަދަދެއްގެ ހަރެދީ ޒުވާނުން ތިބިއިރު، އެމީހުން ސިފައިންގެ ޚިދުމަތަށް ނުނެރެވުމަކީ އަސްކަރިއްޔާގެ ޤާބިލުކަމަށް އެޅިފައިވާ ވަރަށް ބޮޑު ހުރަހެކެވެ. ސަރުކާރު ކޯލިޝަންގައި ހިމެނޭ ދީނީ ޕާޓީތަކުގެ ނުފޫޒާ ހެދި، މި މީހުން ސިފައިންގެ ޚިދުމަތަށް ނެރުމުގެ ޤާނޫނު ފާސްކުރުމަށް ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫގެ ސަރުކާރުން ދަނީ ފަސްޖެހެމުންނެވެ.

ތާރީޚީ ގޮންޖެހުންތަކާއި ކުރިމަގުގެ ނުރައްކާ

އިސްރާއީލުގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، އެ ޤައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާ ބިނާވެފައިވަނީ އާންމު ރައްޔިތުން މަޖުބޫރުން ސިފައިންގެ ޚިދުމަތް ކުރުމާއި، ރިޒާވް ފޯސްއެއްގެ މައްޗަށެވެ. 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު އިސްރާއީލުގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވަނީ ހަރެދީން ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުން އިސްތިސްނާކުރުމަށް ޤާނޫނީ އެއްވެސް ހަމައެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅާފައެވެ. ނަމަވެސް، 2024 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓު މަހު ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގެ މުއްދަތު 30 މަސްދުވަހަށް ކުޑަކުރުމާ ގުޅިގެން، 2027 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ސިފައިން ޚިދުމަތުން ވަކިވާނެއެވެ. މިއީ ޗީފް އޮފް ސްޓާފް ޒާމިރު އެންމެ ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވެވަޑައިގަންނަވާ އެއް ސަބަބެވެ.

މީގެ ކުރިން ވެސް އިސްރާއީލަށް ސިފައިންގެ ދަތިކަން ކުރިމަތިވެފައިވީ ނަމަވެސް، މިހާރު ކުރިއަށްދާ ފަދަ ދިގުލައިގޮސްފައިވާ، އަދި ގިނަ މައިދާންތަކެއް ހިމެނޭ ހަނގުރާމައަކާ ގުޅިގެން އައިސްފައިވާ އިންސާނީ ވަސީލަތްތަކުގެ ދަތިކަމަކީ، އެ ޤައުމުގެ އަސްކަރީ ތާރީޚުގައި ވެސް ކުރިމަތިވި އެންމެ ނުރައްކާތެރި އެއް ޙާލަތެވެ. ޒާމިރުގެ އިންޒާރުތަކަށް އިޖާބަދީ، ޤާނޫނީ ބަދަލުތަކެއް ނުގެނެސްފިނަމަ، ކުރިއަށް އޮތް މަދު މަސްތަކެއްގެ ތެރޭގައި އިސްރާއީލުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމަށް އާންމު ސަލާމަތީ ކަންކަން ވެސް ނުބެލެހެއްޓޭނެ ޙާލަތަކަށް ދިއުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.