އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ދުބާއީ އާއި އަބޫދާބީގެ ހިއްސާގެ ބާޒާރުން 120 ބިލިއަން ޑޮލަރު ގެއްލިއްޖެ

އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ފަށާފައިވާ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސް (ޔޫއޭއީ) ގެ ދުބާއީ އާއި އަބޫދާބީގެ ހިއްސާގެ ބާޒާރުތަކުން ގާތްގަނޑަކަށް 120 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އަގު ވެއްޓިއްޖެއެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ މާލީ ބާޒާރުތަކަށް ބަލާއިރު މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބުނު މާކެޓްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ދެ ބާޒާރެވެ.

ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން، ދުބާއީގެ ބެންޗްމާކް އިންޑެކްސް 16 އިންސައްތަ ދަށަށް ގޮސްފައިވާއިރު، އަބޫދާބީގެ އިންޑެކްސް ވަނީ 9 އިންސައްތަ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ދުބާއީ ފައިނޭންޝަލް މާކެޓް (ޑީއެފްއެމް) އިން 45 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މާކެޓް ކެޕިޓަލައިޒޭޝަން ގެއްލިފައިވާއިރު، އަބޫދާބީ ސެކިއުރިޓީޒް އެކްސްޗޭންޖް (އޭޑީއެކްސް) އިން 75 ބިލިއަން ޑޮލަރު ވަނީ އުނިވެފައެވެ.

ސަރަހައްދީ އެހެން ގައުމުތަކަށް ބަލާއިރު، ގަތަރާއި ބަހްރޭންގެ މާކެޓްތައް ވެސް ވަނީ 4 އިންސައްތަ އާއި 7 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. ނަމަވެސް ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އާއި އޮމާންގެ ހިއްސާގެ ބާޒާރުތަކުން ވަނީ ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދާފައެވެ. ހަމައެއާއެކު، އެމެރިކާގެ ވޯލް ސްޓްރީޓްގެ އެސް އެންޑް ޕީ 500 އިންޑެކްސް ވެސް ވަނީ 7 އިންސައްތަ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މިއީ ހަނގުރާމައިގެ މުއްދަތާއި އަމާޒުތަކާ މެދު ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ދައްކަވަމުން ގެންދަވާ ތަފާތު ވާހަކަތަކާ ގުޅިގެން އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ޔޫއޭއީގެ ފަތުރުވެރިކަމާއި ދަތުރުފަތުރުގެ ދާއިރާއަށް ވަނީ ބޮޑު ލޮޅުމެއް އަރާފައެވެ. އީރާނުން ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން އެތައް ހާސް ފްލައިޓްތަކެއް ކެންސަލްކުރަން ޖެހިފައިވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބާޒާރު ބޮޑު އެއް އެއާޕޯޓް ކަމަށްވާ ދުބާއީ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށް ކުރާ ދަތުރުތައް ހިމެނެއެވެ. ފާއިތުވި އަހަރު ޔޫއޭއީގެ އިގްތިސާދުގެ 13 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރީ ފަތުރުވެރިކަމާއި ދަތުރުފަތުރުގެ ދާއިރާއިންނެވެ.

އެމެރިކަން ޔުނިވާސިޓީ އިން ދުބާއީގެ އެސިސްޓަންޓް ޕްރޮފެސަރ ހައިތަމް އައުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މިއީ އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރަށް ލިބުނު ވަގުތީ ހީނަރުކަމެކެވެ. "މިއީ ކަނޑައެޅިގެން އިންވެސްޓަރުންގެ ޝުއޫރުތަކަށް ލިބުނު ވަގުތީ ދެރައެއް، ނަމަވެސް މިއީ ޔޫއޭއީގެ ދިގު މުއްދަތުގެ އިގްތިސާދީ ރޭވުންތަކަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ނޫން،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ޔޫއޭއީގެ އަމާޒަކީ 2033 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދުބާއީއަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ ހަތަރު މާލީ މަރުކަޒުގެ ތެރޭގައި ހިމެނުމެވެ. 2024 ވަނަ އަހަރު ޔޫއޭއީގެ ހިއްސާގެ ބާޒާރުގެ އަގު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް 1 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރާފައިވާއިރު، މިއީ މުޅި ސަރަހައްދުގައި ވެސް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ފަހު ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު މާކެޓެވެ.

ނިއުޔޯކް ޔުނިވާސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރެއް ކަމަށްވާ ބާޑިން ހިކޮކް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މިހާރު މާކެޓަށް އަންނަމުންދާ ބަދަލުތަކަކީ ދިގު މުއްދަތަކަށް ބަލާއިރު އާދަޔާ ހިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި ހަނގުރާމައަށް ފަހު މި ދެ ބާޒާރުން ވެސް ވަރުގަދަ ކުރިއެރުމެއް (ރީބައުންޑް) ފެންނާނެއެވެ.

އަލްޖަޒީރާއާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ހިކޮކް ވިދާޅުވީ، "ދިގު މުއްދަތުގެ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، މި އުފުލި ފޭބުންތަކަކީ އާދަޔާ ހިލާފު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑު ނުދެކެން،" ކަމަށެވެ. އޭނާ އިތުރަށް ބަޔާންކުރެއްވި ގޮތުގައި މި ދެ މާކެޓުގެ އަސާސީ ޝައުގުވެރިކަމަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ.

ހިކޮކް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި މާކެޓުގެ ގަވާއިދުތަކަށް ނުވަތަ ކެޕިޓަލް ކޮންޓްރޯލްތަކަށް ބަދަލެއް ނާންނަހާ ހިނދަކު، އިންވެސްޓަރުންގެ ޝައުގުވެރިކަން ދެމިއޮންނާނެއެވެ. މީގެ ކުރިން އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުގައި މެދުއިރުމަތީގެ ކަންކަމުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާފައިވާ ހިކޮކް ވިދާޅުވީ، މިހާރު ފެންނަނީ ހަމައެކަނި ހާލަތާ ގުޅިގެން އަންނަ ވަގުތީ ލޮޅުންތަކެއް ކަމަށެވެ.