އެއް ޤައުމެއް، އެއް ވޯޓެއް: އިދިކޮޅުން މި ނިޒާމާ ދެކޮޅުހަދަނީ ކީއްވެ؟

ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި މަޖިލިސް އިންތިޚާބު އެއްދުވަހެއްގައި ބާއްވާ ފެންނަ ނުފެންނަ  ވޯޓާއި މެދު އުފެދިފައިވާ ސިޔާސީ ބަހުސްގެ ފުންމިނަށް ބަލައިލުމެއް

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޑިމޮކްރަސީ ހަރުދަނާކޮށް، ދައުލަތުގެ ހިންގުން ހަރުދަނާކުރުމަށް ލިބިފައިވާ އެންމެ ރަނގަޅު އެއް ފުރުޞަތަކީ، އަންނަ ހޮނިހިރު ދުވަހު ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ "އެއް ޤައުމެއް، އެއް ވޯޓެއް" ނުވަތަ ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު އެއްދުވަހެއްގައި ބޭއްވުމާ ގުޅޭ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ނެރުއްވާފައިވާ ރިޔާސީ ޤަރާރު ނަންބަރު 2/2026 ގެ ދަށުން ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބާ އެކުއެކީގައި ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ މި ވޯޓަކީ، ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކޮށް، ސިޔާސީ ހަމަޖެހުން ޤާއިމުކޮށް، ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ހޯދުމަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މުހިންމު ނިޒާމީ ބަދަލެކެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ މުހިންމު ދަނޑިވަޅެއްގައި ފެންނަމުންދަނީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ފަދަ މަންޒަރެކެވެ. މި ނިޒާމަށް ތާއީދުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އިދިކޮޅު އެމްޑީޕީގެ އިސް ފަރާތްތަކާއި ކުރީގެ ރައީސް ޢަބްދުﷲ ޔާމީނަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކުން ދަނީ މި ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓު ނުވަތަ ރެފަރެންޑަމް ކާމިޔާބުވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ގިނަގުނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންނެވެ. އުފެދޭ ސުވާލަކީ، މި ބޭފުޅުން މިކަމާ މިހާ ބޮޑަށް ޖެހިލުންވެ، ބިރުގަންނަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟

ގިނަގިނައިން އިންތިޚާބު ބޭއްވުމުގެ ގެއްލުމާއި މާލީ ބުރަ

ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި ރާއްޖޭގައި ގިނަގިނައިން އިންތިޚާބުތައް ބާއްވަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން، ނަޒާހަތްތެރިކަމަށްވުރެ ބޮޑަށް ނުފޫޒާއި ފައިސާގެ ދައުރު ވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައެވެ. ކޮންމެ ދެތިން އަހަރަކުން އިންތިޚާބެއް އައުމަކީ، ވޯޓު ގަތުމާއި، ދައުލަތުގެ ވަސީލަތްތައް ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމާއި، އަދި ހިސާބު ނުބެލެހެއްޓޭ "ކަޅު ފައިސާ" ދައުރުކުރުމަށް ހުޅުވޭ ވަރަށް ބޮޑު ދޮރެކެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި، ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި މަޖިލިސް އިންތިޚާބު އެއްދުވަހެއްގައި ބޭއްވުމުން ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ގާތްގަނޑަކަށް 8 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ސަލާމަތްކުރެވޭނެއެވެ. މިއީ ދިވެހި ފައިސާއިން ބަލާނަމަ ގާތްގަނޑަކަށް 123 މިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. މި ފައިސާއަކީ ވޯޓު ކަރުދާސް ޗާޕުކުރުމާއި، އޮފިޝަލުންނަށް އުޖޫރަ ދިނުމާއި، ސަލާމަތީ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަށް ކުރަންޖެހޭ ބޮޑެތި ޚަރަދުތަކެވެ. ޖެހިޖެހިގެން އިންތިޚާބުތައް ބޭއްވުމަކީ ހަމައެކަނި މާލީ ގޮތުން ގެއްލުންހުރި ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ޤައުމީ ހަމަޖެހުން ގެއްލި، މުޖުތަމަޢުތައް ބައިބައިވެ، ސަރުކާރުގެ ހިންގުން ލަސްވެ، ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށްވުރެ ސިޔާސީ ކެމްޕޭނުތަކަށް ދެވޭ ސަމާލުކަން ބޮޑުވެގެންދެއެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބުރުވަރީ 10 ވަނަ ދުވަހު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރި ޤާނޫނުއަސާސީގެ އަށްވަނަ އިޞްލާޙުގެ ބިލާއެކު، އެއް ދުވަހެއްގައި ވޯޓުލާ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުމަކީ މި ނުރަނގަޅު އާދަތަކަށް ނިމުމެއް ގެނެސް، ފައިސާގެ ބާރުގެ ބަދަލުގައި ނަތީޖާއަށް ބިނާކޮށް ވާދަކުރުމަށް ސިޔާސީ ފަރާތްތަކަށް މަޖުބޫރުކުރުވާނެ ކަމެކެވެ.

އިދިކޮޅުގެ ކަންބޮޑުވުން: ބާރުވެރިކަން ގެއްލުމުގެ ބިރު

އެއް އިންތިޚާބެއް ބޭއްވުމާ ދެކޮޅަށް އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ދައްކާ އުޒުރުތަކަކީ ޑިމޮކްރަސީ ޙިމާޔަތްކުރުމުގެ ނިޔަތުގައި ދައްކާ ވާހަކަތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެ ފަރާތްތަކުގެ އަމިއްލަ ބާރުވެރިކަމާއި ކޮންޓްރޯލް ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކުރާ މަސައްކަތެކެވެ. ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަމުގެ ތެރެއިން މަންފާ ހޯދާ ފަރާތްތަކަށް، އިންތިޚާބުތައް މަދުވުމަކީ އެންމެ ބޮޑު އެއް ބިރެވެ. އެމްޑީޕީ އަދި ޔާމީނަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކުން ވެސް މިކަމާ ދެކޮޅުހަދަނީ، އެއްދުވަހެއްގައި ދެ އިންތިޚާބު ބޭއްވުމުގެ ސަބަބުން އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް ލިބޭ ފުރުޞަތުތައް ހަނިވެގެންދާނެތީއެވެ. ގިނަގިނައިން އިންތިޚާބުތައް އޮތުމަކީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް މާލީ ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން ރައްޔިތުންގެ ވިސްނުމާ ކުޅެލުމަށް ލިބޭ ފުރުޞަތެކެވެ. ވަކިވަކިން އިންތިޚާބުތައް ބޭއްވުމުން، ކޮންމެ އިންތިޚާބަކަށް ވަކިން ފައިސާ އޮއްސައިގެން ނަތީޖާ އަނބުރާލުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވެއެވެ. ނަމަވެސް، އެއް ދުވަހެއްގައި ވޯޓުލާން ޖެހުމުން، މާލީ ނުފޫޒަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ކުޑަވެ، ރައްޔިތުންނަށް ސާފު އަދި ވަކި ގޮތަކަށް ނިންމުންތައް ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިގެންދެއެވެ. މަދު ބަޔަކަށް މަންފާކުރާ މި ނިޒާމު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި، ބައިބައިވެފައިވާ އިންތިޚާބުތަކަށް ބަރޯސާވެގެން ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ދެމިތިބޭ ފަރާތްތަކަށް، މި ރެފަރެންޑަމްއަކީ ސީދާ ގޮތެއްގައި ކުރިމަތިވާ ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.

އެއް އިންތިޚާބެއްގެ ފައިދާ: ހިންގުންތެރިކަމާއި ހަމަޖެހުން

ހުށަހެޅިފައިވާ އިޞްލާޙުގެ ސަބަބުން ޤައުމަށް ލިބިގެންދާނެ ފައިދާތައް ވަރަށް ގިނައެވެ. އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ، އެއް ދުވަހެއްގައި އިންތިޚާބުތައް ބޭއްވުމުން ސިޔާސީ ގޮތުން ރައްޔިތުން ވަރުބަލިވުން ކުޑަވެގެން ދިއުމެވެ. މީގެ ސަބަބުން ސަރުކާރަށް ކެމްޕޭނުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ޤައުމު ހިންގުމަށާއި ރައްޔިތުންނަށް ޚިދުމަތްކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ލިބިގެންދާނެއެވެ. 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ޤާނޫނުއަސާސީއަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށިފަހުން، ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި މަޖިލިސް އިންތިޚާބު ވަކިން ބާއްވަމުން އައުމުގެ ނަތީޖާއަކަށްވީ، ގިނަ ފަހަރަށް ސަރުކާރާއި މަޖިލީހާ ދެމެދު ބޮޑެތި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދި، ޤައުމު ހިންގުމަށް ހުރަސްއެޅުމެވެ. މިހާރު އޮތް ގޮތުން ނަމަ، ދެން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބެއް އޮންނާނީ 2029 ގައެވެ. އަދި ރިޔާސީ އިންތިޚާބު އޮންނާނީ 2028 ގައެވެ. މިގޮތަށް ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން އިންތިޚާބުތައް އައުމުން، ސަރުކާރުގެ ދައުރުގެ މެދުތެރެއިން ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަން އުފެދެއެވެ. އެއް އިންތިޚާބެއް ބޭއްވުމުން، އިންތިޚާބުކުރެވޭ ސަރުކާރަކަށް ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޒުކުރުމަށް ސާފު މެންޑޭޓެއް ލިބިގެންދެއެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި އިދާރީ ގޮތުން ގެނެވޭ ބަދަލެއް ނޫނެވެ. މިއީ އިންތިޚާބުތަކުގައި މަކަރުހެދުމާއި ނުފޫޒު ފޯރުވުން މަދުކޮށް، ޑިމޮކްރަސީގެ ހަމަތައް ނެގެހެއްޓުމަށް އެޅޭ ވަރަށް ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅެކެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ޙައްޤުވަނީ ބައިބައިވުމާއި ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިކުރާ ނިޒާމެއްގެ ބަދަލުގައި، އިންސާފުވެރި އަދި ހާމަކަން ބޮޑު ނިޒާމެކެވެ.

މުސްތަޤުބަލުގެ މިސްރާބު: ރައްޔިތުންގެ ނިންމުން

އޭޕްރީލް 4 ގައި ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ރެފަރެންޑަމްއަކީ ހަމައެކަނި ވޯޓުލާ ދުވަހަށް ގެނެވޭ ބަދަލެއް ނޫނެވެ. މިއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ މުސްތަޤުބަލުގެ ހިންގުމުގެ ނިޒާމު ބައްޓަންކުރާނެ ގޮތާމެދު ރައްޔިތުން ގޮތް ނިންމުމަށް ލިބޭ ފުރުޞަތެކެވެ. ރައްޔިތުން ގޮތް ނިންމަންވީ، ދައުލަތުގެ ވަސީލަތްތައް ހުސްކޮށް، މަދު ބަޔަކަށް މަންފާ ލިބޭ ނިޒާމެއް ދެމެހެއްޓުމަށް ތޯ، ނުވަތަ އިންސާފުވެރިކަން ކުރިއަރުވައި، ޑިމޮކްރަސީ ހަރުދަނާކުރާނެ ނިޒާމަކަށް ޖާގަ ދިނުމަށް ތޯއެވެ. އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން "ނޫން" ވޯޓަކަށް ރައްޔިތުންނަށް ބާރުއަޅަނީ ޤައުމު ޙިމާޔަތްކުރުމަކަށް ނޫނެވެ. އެއީ ގިނަ ރައްޔިތުންގެ ޙައްޤުތަކުގެ މައްޗަށް މަދު ބައެއްގެ މަސްލަޙަތު އިސްކުރާ ނިޒާމެއް ދެމެހެއްޓުމަށެވެ. މި ރެފަރެންޑަމްގެ ނަތީޖާއިން ކަނޑައަޅައިދޭނީ، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙު އޮންނާނީ ފައިސާއާއި ނުފޫޒުގެ އަޅުވެތިކަމުގައި ތޯ، ނުވަތަ ރައްޔިތުންގެ ސާފު ނިންމުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައި ތޯއެވެ. ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކަށް ރައްޔިތުން ނުކުންނައިރު، މިއީ ހަމައެކަނި އިންތިޚާބަކާ ގުޅޭ ވޯޓެއް ނޫންކަމާއި، މިއީ ދައުލަތް ހިންގުމުގެ މުސްތަޤުބަލާ ގުޅިފައިވާ އެންމެ ފަހު ނިންމުންކަން ހަނދާންކުރަން ޖެހެއެވެ.