އިޤްތިޞާދީ ތަނބެއްގެ ގޮތުގައި މަސްވެރިކަން އިތުރަށް ވަރުގަދަ ވެއްޖެ

އިންޑިއާ ކަނޑުގެ އުދަރެހުން ފަތިހުގެ ރަން ދޯދިތައް ފާޅުވުމުގެ މާކުރިން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަނޑުފަޅުތަކުގައި މަސްވެރި އުޅަނދުފަހަރުތައް ހަރަކާތްތެރިވާން ފަށައެވެ. ކަނޑުގެ އޮއިވަރާއި މަސްވެރިކަމުގެ ހާލަތަށް ބަލައި، ކަނޑު ގަދަޔަސް އަދި މަޑަސް، ދިވެހި މަސްވެރިންގެ ސާބިތުކަމާއި އަޒުމަކަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. މަސްވެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދިވެހި އުންމަތުގެ ލޭނާރާއި ގުޅިފައިވާ، ދިވެހިވަންތަކަމުގެ މުހިންމު ބަހާއެކެވެ. ޖީލުތަކުން ޖީލުތަކަށް ވާރުތަވަމުން އައިސްފައިވާ މި މިންނެތް މަސައްކަތަކީ، ދިވެހިންގެ ކެތްތެރިކަމާއި ހިތްވަރުގަދަކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ ފަންނެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަން ބައިނަލްއަޤްވާމީ މައިދާނުގައި މަޝްހޫރުވުމުގެ އެތައް ޒަމާނެއް ކުރިން، މި ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ތަނބަކީ ދިވެހި މަސްވެރިން ކަން ކަށަވަރެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ފާއިތުވި ދިގު މާޒީގައި މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތަށް ގިނަގުނަ ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހުނެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، މަސްކިރުވުމަށްފަހު ފައިސާ ލިބުން ލަސްވުމާއި، މަހުގެ އަގަށް އަންނަ އޮޅުންބޮޅުންތަކުގެ އިތުރުން، މާލީ އިދާރާތަކުން ލޯނު ހޯދުމުގައި ހުރި ދަތިތަކުގެ ސަބަބުން ޒުވާނުން މި ދާއިރާއަށް އޮތް ޝައުޤުވެރިކަން ކުޑަވެގެންދިޔައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މިއަދު މި ހާލަތު ބަދަލުވާން ފަށާފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

ނޮވެމްބަރު 2023 ގައި ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ އިޤްތިޞާދީ ތަޞައްވުރުގެ މައިގަނޑު އެއް އަސާސަކީ މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ތަރައްޤީކުރުމެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ އަމާޒަކީ ހަމައެކަނި ބޭރުގެ ބާޒާރުތަކަށް ފޮނުވާ މަހުގެ މިންވަރު އިތުރުކުރުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މަސްވެރިކަމަކީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި އަބުރުވެރި އަދި އިޙްތިރާމް ލިބިގެންވާ، ފައިދާހުރި މަސައްކަތަކަށް ހެއްދެވުމެވެ.

މަސްވެރިންގެ އުންމީދުތަކާ ގުޅިފައިވާ އިންގިލާބީ ބަދަލު

މަސްވެރި އާއިލާތަކަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ މަސްކިރުވުމަށްފަހު އޭގެ އުޖޫރަ ލިބުން ދިގުލައިދިއުމެވެ. ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ހަފުތާތަކެއް ނުވަތަ މަސްތަކެއް ވަންދެން ފައިސާ ނުލިބި މަޑުކުރަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން، އާންމު ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތަކާއި އުޅަނދުފަހަރުގެ މަރާމާތަށް ބޭނުންވާ މާލީ ތަނަވަސްކަން ހޯދުމުގައި ބޮޑެތި ތަކުލީފުތަކެއް އުފުލަންޖެހުނެވެ. މި މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯއްދަވައިދެއްވުމަށް ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ މަސްކިރުވާތާ 48 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ ހަރުދަނާ ސިޔާސަތެއް ތަންފީޛުކުރަން ފައްޓަވާފައެވެ. މިގޮތުން މިހާތަނަށް 1.18 ބިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ މަސްވެރިންނަށް ދޫކުރެވިފައިވާއިރު، މީގެ ސަބަބުން މަސްވެރި އާއިލާތަކުގެ މާލީ ހާލަތު ރަނގަޅުވެ، މުސްތަޤުބަލާމެދު އޮތް އިތުބާރާއި އުންމީދު ވަނީ އާވެފައެވެ.

މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ރަސްމީ ސިފައެއްގައި ބަލައިގަތުން: މަސްވެރިންގެ ޤައުމީ ދަފުތަރު

މަސްވެރިކަމަކީ ދިވެހިންގެ އިޤްތިޞާދީ މައިނާރު ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، މާޒީގައި މަސްވެރިންނަކީ މާލީ އިދާރާތަކާއި ބޭންކުތަކުން ރަސްމީ ގޮތެއްގައި ބަލައިގަންނަ ބައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، 'މަސްވެރިންގެ ޤައުމީ ދަފުތަރު' އެކުލަވާލުމާއެކު، މަސްވެރިކަމަކީ ދައުލަތުން ބަލައިގަންނަ ރަސްމީ ވަޒީފާއެއްގެ ގޮތުގައި މިހާރު ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މި ތާރީޚީ ބަދަލާއެކު، ގެދޮރު ބިނާކުރުމަށާއި އަމިއްލަ އެކިއެކި ބޭނުންތަކަށް ބޭންކުތަކުން ލޯނާއި ފައިނޭންސިންގް ހޯދުމުގެ މަގު މަސްވެރިންނަށް ވަނީ ފަހިވެފައެވެ. މިހާރުވެސް ރާއްޖޭގެ މަސްދޯނިފަހަރުގެ 95 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ އުޅަނދު މި ދަފުތަރުގައި ރަޖިސްޓްރީވެ، މަސްވެރިންގެ ޙައްޤުތައް ކަށަވަރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރިއަށެވެ.

މަހުގެ އަގު ހިފެހެއްޓުމާއި ފެންވަރު ދެމެހެއްޓުން

މަސްވެރިންނަށް ލިބޭ ނަފާ އިތުރުކުރުމުގެ ގޮތުން، މަހުގެ ކިލޯއެއްގެ އަގު 20 ރުފިޔާގައި ހިފެހެއްޓުމަށް ސަރުކާރުން ޚާއްޞަ އިސްކަމެއް ދެއްވައެވެ. އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ބާޒާރަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެންވެސް، މަހުގެ އަގު 18 ރުފިޔާއަށްވުރެ ދަށްވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމަކީ ސަރުކާރުގެ މުހިންމު އަމާޒެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، މަހުގެ ފެންވަރު ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކޯލްޑް ސްޓޯރޭޖްތަކުގެ ޤާބިލުކަން އިތުރުކުރުމާއި، މަސްދޯނިފަހަރުގައި މަސް ފިނިކުރާ ނިޒާމު  ހަރުކުރުމަށް ފަންނީ އަދި މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރެވެމުންނެވެ. މި މަސައްކަތްތަކުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ދިވެހި މަހުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުވެ، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ބާޒާރުގައި ދިވެހި މަހަށް ލިބޭ އަގާއި ޤަދަރު އުފުލިގެންދާނެއެވެ.

ބައިނަލްއަޤްވާމީ ބާޒާރުގައި ދިވެހި މަހުގެ މަޤުބޫލުކަން

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދޮށީގެ މަސްވެރިކަމަކީ ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި، ދެމެހެއްޓެނިވި މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި މުޅި ދުނިޔެ ބަލައިގަންނަ ނަމޫނާ ސިނާޢަތެކެވެ. މި ދާއިރާ އިތުރަށް ހަރުދަނާކޮށް ކުރިއެރުވުމަށް ސަރުކާރުން ކުރެއްވި ޚާއްޞަ މަސައްކަތްޕުޅުތަކުގެ ތެރެއިން، އިނގިރޭސިވިލާތަށް ބޭރުކުރާ ދިވެހި މަހުގެ ބާވަތްތަކުން ނަގަމުންދިޔަ ޓެރިފް، 2028 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް މިހާރު ވަނީ އުނިކޮށްދެއްވާފައެވެ. މިއީ އަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 17 މިލިއަން ޕައުންޑުގެ އަގުހުރި އުފެއްދުންތައް ބޭރުކުރާ ދިވެހި އެކްސްޕޯޓަރުންނަށާއި މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތަށް ލިބިގެންދިޔަ ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.

މަސްވެރިކަމުގެ އައު އުދަރެސްތަކާއި ކުރިމަގު

ސަރުކާރުގެ ތަޞައްވުރަކީ ހަމައެކަނި ކަނޑުމަހުގެ މަސްވެރިކަމަށް ބަރޯސާވުމުގެ ބަދަލުގައި، "ބްލޫ އިކޮނޮމީ" ނުވަތަ ނޫ އިޤްތިޞާދެއްގެ ފުޅާ ދާއިރާއިން މަސްވެރިކަން ކުރިއެރުވުމެވެ. މިގޮތުން ސްޕޯޓް ފިޝިންގް، މަރިކަލްޗަރ އަދި އެކުއާކަލްޗަރ ފަދަ އައު ދާއިރާތައް ތަރައްޤީކުރުމަށް ޚާއްޞަ ރޭވުންތަކެއް އެކުލަވާލައި، އެ މަސައްކަތްތައް ދަނީ ތަންފީޒުކުރެވެމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން އިޤްތިޞާދީ އައު ފުރުޞަތުތަކާއި، ވަޒީފާތަކުގެ އިތުރުން އައު އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަސްވެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި އިޤްތިޞާދީ މަސައްކަތެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ސަގާފަތާއި، ތާރީޚާއި، އަމިއްލަވަންތަކަމުގެ އެންމެ މުހިންމު ބައެވެ. މިއަދު ސަރުކާރުން ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ މަސައްކަތްޕުޅަކީ، ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ މައިނާރު ކަމުގައިވާ މަސްވެރިންނަށް ޙައްޤުވާ މިންވަރު ހޯދައިދީ، މަސްވެރި އާއިލާތަކުގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމެވެ. އަދި ކަނޑުގެ ރޯދިން ދިވެހި އާއިލާތަކުގެ އުންމީދުތައް އާލާކޮށް، މަސްވެރިންނަކީ ދައުލަތުގެ ވިންދާ ގުޅިފައިވާ ބަޔަކަށް ހެދުމެވެ.