ޞުލްޙައިގެ ކުށްހީ: ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލީތަ ނުވަތަ ރޭވުންތެރި މެދުކެނޑުމެއްތޯ؟

ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙަށް ބަލާއިރު، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުންތަކަކީ ހަމައެކަނި ޞުލްޙައަށްޓަކައި ކުރެވޭ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ވަގުތާއި ހާލަތަށް ބަލައި ރޭވުންތެރިކަމާއެކު ނިންމާ ނިންމުންތަކެކެވެ. މިގޮތުން، ޕާކިސްތާނުގެ މެދުވެރިކަމާއެކު އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ގާއިމުކުރެވުނު ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކީ ޚާރިޖީ ގޮތުން ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވުނު ނަމަވެސް، އޭގެ ފަހަތުގައި އޮތީ ހިތްދަތި ހަގީގަތެކެވެ. މިއީ ދާއިމީ ޞުލްޙައެއް ނޫނެވެ. އެއީ މަޖުބޫރުވެގެން ގެނައި މެދުކެނޑުމެކެވެ.

މި އެއްބަސްވުމުގެ ބަލިކަށިކަން މިހާރުވެސް ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ. ދެ ފަރާތުންވެސް އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވާކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރަމުންދާއިރު، އެއްބަސްވުމުގެ މާނަވެސް ކުރަނީ އެބަޔަކަށް ފެންނަ ގޮތަށެވެ. އެމެރިކާއިން ވެފައިވާ ވަޢުދުތައް އުވާލާފައިވާ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، އީރާނުގެ ހިތުގައި އޮތް ނުތަނަވަސްކަމާއި އިތުބާރު ނެތުމުގެ މައްސަލަ އަދިވެސް އޮތީ އެގޮތުގައެވެ. ބުނެވޭ ބަހެއްގައިވާ ފަދައިން، "އިތުބާރެއް ނެތި ކުރެވޭ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކީ، ހަނގުރާމައަށް ނޭވާއެއްލުމަށް ލިބޭ ފުރުސަތެކެވެ."

މި ކްރައިސިސް ނުވަތަ ނުތަނަވަސްކަމުގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ ފުށުއެރުންތަކެވެ. އެމެރިކާއިން މިއީ އެގައުމުގެ ސްޓްރެޓީޖިކް ކާމިޔާބީއެއް ކަމަށް ބުނާއިރު، އީރާނުން ދެކެނީ މިއީ އެގައުމުގެ ވަރުގަދަކަމުގެ ނަތީޖާ ކަމަށެވެ. ހަގީގަތަކީ އެއްވެސް ގައުމަކުން ދޫދީފައި ނުވުމެވެ. ދެ ހަފުތާގެ މުއްދަތަށް ހެދިފައިވާ މި އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން ހަމައެކަނި ބަދަލުވީ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނެވެ. ހަނގުރާމަ މައިދާނުން މޭޒުދޮށަށް ބަދަލުވި ނަމަވެސް، ނިއުކްލިއާ މައްސަލައާއި، ސަރަހައްދީ ނުފޫޒާއި، ހޯމްޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް ފަދަ ނުރައްކާތެރި މައްސަލަތައް އަދިވެސް އޮތީ ހައްލެއް ނުލިބިއެވެ. ހަތިޔާރުތައް ހިމޭންވި ނަމަވެސް، ދެ ފަރާތުގެ ފޮރުވިފައިވާ މަގުސަދުތައް އަދިވެސް އޮތީ ދިރިދިރިއެވެ.

މި މަރުހަލާގައި ޕާކިސްތާނުގެ ދައުރަކީ އުއްމީދީ ނަމަވެސް ސުވާލު އުފެދޭ ކަމެކެވެ. އިސްލާމްއާބާދުން ވޮޝިންގޓަނާއި ތެހެރާނާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުމުގެ ބޭނުންކޮށްގެން، ދެ ގައުމު މޭޒުދޮށަށް ގެނައުމަކީ ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި ޕާކިސްތާނަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު ޚާރިޖީ ކާމިޔާބީއެވެ. ނަމަވެސް އުފެދޭ ސުވާލަކީ، ޕާކިސްތާނުން މިއީ ހަގީގީ ޞުލްޙައެއް ގާއިމުކުރުމަށް ކުރާ ކަމެއްތޯ ނުވަތަ ހަމައެކަނި މަސްރަޙު ފިނިކޮށްލަން ކުރާ ކަމެއްތޯއެވެ؟ ބާރުވެރިކަމެއް ނެތި ކުރާ މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރަކީ ދާއިމީ ކަމަކަށް ނުވެދާނެއެވެ. "ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙުގައި ފާލަމެއްގެ ދައުރު އަދާކުރުމަކީ ޝަރަފެކެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ދެ ފަރާތުން އެ ފާލަން އަންދާލަން ނިންމަންދެނެވެ."

ޒަމާނީ ޑިޕްލޮމަސީގައި މުހިންމީ ހަމައެކަނި ނަތީޖާއެއް ނޫނެވެ. މުހިންމީ ކަންކަން ދުނިޔެއަށް ފެންނަ ގޮތެވެ. މި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ ސަބަބުން ބާޒާރުތައް ހަމައަކަށް އެޅި، ދުނިޔޭގެ ބިރުވެރިކަން ކުޑަވެފައިވާ ކަމަށް ދެއްކި ނަމަވެސް، ބިމުގެ ހަގީގަތް ތަފާތެވެ. އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމުގެ ވާހަކަތަކާއި، އިތުބާރު ނެތުމާއި، ސަރަހައްދީ ނުތަނަވަސްކަން އިންތިހާއަށް އެބައޮތެވެ. މިއީ ހަގީގީ ހަމަޖެހުމެއް އުފެއްދުމުގެ ބަދަލުގައި، ހަމަޖެހުން އޮތްކަން ދެއްކުމަށް ކުޅެވޭ ތަމްސީލެކެވެ.

ތާރީޚުން ދަސްކޮށްދެނީ ވަގުތީ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުންތަކަށް ފަހު އަންނާނީ ދާއިމީ ޞުލްޙައެއް ނުވަތަ މާ ނުރައްކާތެރި ކުރިމަތިލުމެއް ކަމެވެ. ޕާކިސްތާނަށް މިހާރު އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ މި ވަގުތީ މެދުކެނޑުން ދާއިމީ އޮނިގަނޑަކަށް ބަދަލުކުރުމެވެ. މިއީ ނާކާމިޔާބުވެއްޖެނަމަ، އޭގެ އަސަރު މުޅި ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށާއި ސަލާމަތީ މަސްރަޙަށް ކުރާނެއެވެ.

އެމެރިކާއާއި އީރާނުގެ މި އެއްބަސްވުމަކީ ހަނގުރާމައިގެ ނިމުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މާ ބޮޑަށް ފިކުރުކުރަންޖެހޭ، އަދި ނުރައްކާތެރި އައު މަރުހަލާއެއްގެ ފެށުމެވެ. މިއަދު ހަނގުރާމަތައް ކުރެވެނީ ހަމައެކަނި ބޮންބަރާރުކޮށްގެނެއް ނޫނެވެ. ބައެއް ފަހަރު މަޝްވަރާގެ މޭޒުދޮށުގައިވެސް ހަނގުރާމަ ދިގުދަންމާލެވެއެވެ. މި މަރުހަލާގައި ޕާކިސްތާނު މިވަނީ ވަރުގަދަ އިމްތިހާނެއްގެ ކުރިމަތީގައެވެ. އެއީ މެދު ފަންތީގެ ގައުމުތަކަށް ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ހައްލުކުރެވިދާނެތޯ ނުވަތަ އެބައިމީހުންނަށް ކުރެވޭނެހާވެސް ކަމަކީ ހަމައެކަނި ކުރިމަތިލުންތައް ފަސްކޮށްލުންތޯ ބެލުމުގެ އިމްތިހާނެވެ.