ވެސްޓަން އެލެމެންޓަރީ ސުކޫލުގެ ކެންސަރުގެ ބިރުވެރިކަން ގުޅިފައިވަނީ ހަގީގަތުގައިވެސް ފޯނު ޓަވަރާތަ؟

އެމެރިކާގެ ކެލިފޯނިއާގެ ރިޕަންގައި ހުންނަ ވެސްޓަން އެލެމެންޓަރީ ސުކޫލުން ފެނުނު ކެންސަރުގެ ކޭސްތަކަކީ މުޅި ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓުނު އަދި ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަމާ މެދު ބޮޑެތި ބަހުސްތަކެއް އުފެދުނު ކަމެކެވެ. 2016 އާއި 2019 އާ ދެމެދު އެ ސުކޫލުގެ ހަތަރު ދަރިވަރަކަށް ކެންސަރު ޖެހުމާ ގުޅިގެން، ސުކޫލު ގޯތިތެރޭގައި ހުރި މޯބައިލް ފޯނު ޓަވަރަކާމެދު ބެލެނިވެރިންނާއި އާންމުންގެ މެދުގައި ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެއް އުފެދުނެވެ.

މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ ސުކޫލުގެ ދަރިވަރުންނަށް ޖެހިފައިވަނީ ކިޑްނީ ކެންސަރާއި ސިކުނޑީގެ ކެންސަރު ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބާވަތްތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސުކޫލުގެ ބައެއް ޓީޗަރުންނަށާއި، ކައިރި ހިސާބުތަކުގައި އުޅޭ ކުޑަކުދިންނަށް ވެސް ކެންސަރު ޖެހިފައިވާކަމުގެ ރިޕޯޓްތައް ފެންމަތިވިއެވެ. މިއާއެކު، ސުކޫލު ގޯތިތެރޭގައި ހުރި 'ސްޕްރިންޓް' ކުންފުނީގެ ފޯނު ޓަވަރަކީ މި ބަލިމަޑުކަމުގެ އަސްލު ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރަން ފެށިއެވެ. ބެލެނިވެރިން އިހުތިޖާޖުކޮށް، ބައެއް ކުދިން ސުކޫލުން ވަކިކޮށް، ޓަވަރު ނެގުމަށް ގޮވާލައި ބޮޑެތި އެއްވުންތައް ބޭއްވިއެވެ.

ސުކޫލު އިދާރާތަކުންނާއި މިނިވަން މާހިރުން އެ ޓަވަރުން ބޭރުވާ ރޭޑިއޭޝަން  ތަހުލީލު ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް، އެ ހުރިހާ ތަހުލީލުތަކަކުން ވެސް ދެއްކި ގޮތުގައި ޓަވަރުން ބޭރުވާ ރޭޑިއޭޝަން ހުރީ ސަރުކާރުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ރައްކާތެރި މިންގަނޑަށްވުރެ މާ ދަށުގައެވެ. ސްޕްރިންޓް ކުންފުނިން ވެސް ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުން ދިޔައީ ޓަވަރު ހުރީ ސަލާމަތީ މިންގަނޑުތަކުގެ ތެރޭގައި ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އާންމުންގެ ޕްރެޝަރާއި ކަންބޮޑުވުންތަކަށް އިޖާބަދިނުމުގެ ގޮތުން، 2019 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހު އެ ކުންފުނިން ޓަވަރު ނިއްވާލައި، ސުކޫލު ގޯތިތެރެއިން އެއްކޮށް ނަގައިފިއެވެ.

މި މައްސަލައިގައި ދެން ފާހަގަވި އަނެއް ކަމަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ ފެނުގެ ތަޣައްޔަރުކަމެވެ. ކުރީގެ ސިނާއީ މަސައްކަތްތަކެއްގެ ސަބަބުން އެ ސަރަހައްދުގެ ބިމުގެ އަޑީގެ ފެނުގައި 'ޓްރައިކްލޯރޯއެތިލީން' (TCE) ކިޔާ ކެމިކަލެއްގެ އަސަރު ހުރިކަން އެނގުނެވެ. މިއީ އިންސާނުންނަށް ކެންސަރު ޖައްސާކަން ސައިންސުވެރިންނަށް ކަށަވަރުވެފައިވާ ނުރައްކާތެރި މާއްދާއެކެވެ. ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ފޯނު ޓަވަރަކުން ކެންސަރު ޖެހޭކަމުގެ ސައިންޓިފިކް ހެއްކެއް ނެތް ނަމަވެސް، TCE ފަދަ ކެމިކަލްތަކަކީ ސީދާ ކެންސަރާ ގުޅުންހުރި އެއްޗެހީގެ ގޮތުގައި ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.

ކަންމިހެން ހުރި ނަމަވެސް، މިހާތަނަށް އެއްވެސް ރަސްމީ އިދާރާއަކުން ވެސްޓަން އެލެމެންޓަރީގައި ހިނގި ކަންތައްތަކަކީ "ކެންސަރު ކްލަސްޓަރ" އެއް ނުވަތަ ވަކި ސަބަބަކާ ހުރެ ދިމާވި ކަމެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައެއް ނުވެއެވެ. 2019 ގައި ޓަވަރު ނެގި ފަހުން އާ ކޭސްތައް ރިޕޯޓްކުރުން މަދުވި ނަމަވެސް، އޭގެ މާނައަކީ ބަލި ޖެހުނީ ޓަވަރުގެ ސަބަބުން ކަމެއް ނުވަތަ ޓީސީއީ ގެ ސަބަބުން ކަމެއް އަދިވެސް ސައިންސުގެ އަލީގައި ކަށަވަރެއް ނުކުރެވެއެވެ.

ވެސްޓަން އެލެމެންޓަރީގެ މި ހާދިސާއަކީ ތިމާވެށީގެ ސަބަބުން ސިއްހަތަށް ކުރާ އަސަރުތައް ދެނެގަތުމުގެ އުނދަގޫކަމާއި، ސައިންޓިފިކް ހެއްކަށް ބިނާކޮށް ކަންކަން ނިންމުމުގެ މުހިންމުކަން ހަނދާންކޮށްދޭ އަސަރުގަދަ ހާދިސާއެކެވެ. އާއިލާތަކަށް ލިބުނު ހިތާމައާއި، މުޖުތަމައުގައި އުފެދުނު ބިރުވެރިކަން އަދިވެސް އެ ސަރަހައްދުގެ ތާރީޚުގައި ނުފޮހެވި އެބަހުއްޓެވެ.