އެސްއީޒެޑު ޓައުންޝިޕާއެކު އިޤުތިޞާދު ސިންދަފާތުވެ އާމްދަނީ އިތުރުކުރެވޭނެ

ގުދުރަތީ ގޮތުން ލިބިފައި އޮތް ފުރިހަމަކަމާއެކު ރާއްޖޭގެ އިޤުތިޞާދުގެ ބޮޑު އިންސައްތައެއް މިހާރު ފަތުރުވެރިކަމަށް ބިނާވެފައި އޮތްއިރު، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ރާއްޖޭގެ އިޤުތިޞާދު ކުރިއެރުވުމަށް މި އިޤުތިޞާދު ސިންދަފާތު ކުރުމަކީ ނުހަނު ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ފަތުރުވެރިންގެ ބޭނުންތައް ތަފާތުވެ، ބަދަލުވަމުންދާ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަން ބައްޓަން ކުރެވޭނީ، އެ ދުވެލީގައި ފަތުރުވެރިކަން ކުރިއަރައި ގެންދާނެ މާހައުލެއް ތަނަވަސްވެފައި އޮވެގެނެވެ. 

އެގޮތުން، ޚާއްސަ އިޤުތިޞާދީ ސަރަޙައްދާއި ބެހޭ ޤާނޫނެއް ދިވެހިރާއްޖޭއަށް ގެނައީ،  ތަފާތު ސިނާޢަތްތައް ކުރިއަރުވައި، ރައްޔިތުންގެ އަތްމަތި ތަނަވަސްވެ، ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތުތައް ފަހިވެ، ތަޢުލީމީ ޤާބިލު ރައްޔިތެއް އުފެއްދުމަށް ގެންގުޅުނު ވިސްނުމެއްގެ ތެރެއިން 2014ވަނަ އަހަރެވެ. މި ޤާނޫނާއެކު ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި އިންވެސްޓަރުންގެ ޝައުގުވެރިކަން ލިބިގެން ދިޔައެވެ.

އެއާއެކު އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވެނީ ސަޢުދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ބޮޑު ކުންފުންޏަކުން ފ. އަތޮޅުގައި ބޮޑު މަޝްރޫޢެއް ހިންގުމަން ޝައުގުވެރިވެގެން ކުރެވުނު މަސައްކަތްތަކެވެ. ނަމަވެސް އޭރު އިދިކޮޅުގައި އޮތް އެމްޑީޕީއިން މިކަމާ ދެކޮޅުވެ، ރާއްޖެއަކީ އިންވެސްޓަރުންނަށް ފަހި މާޙައުލެއް ނޫންކަމަށް ދެއްކި ވާހަކަތައް ވެގެންދިޔައީ އެ އިންވެސްޓްމަންޓް ރާއްޖެއަށް ގެއްލުނު ސަބަބުކަމަށް، އޭރު އެސްއީޒެޑް ބިލު ފާސްކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރި 18 ވަނަ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން ވިދާޅުވެއެވެ.

އޭގެ ފަހުން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑޮކްޓަރ މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެން، މިއީ ރާއްޖޭގެ އިޤުތިޞާދު ސިންދަފާތުކޮށްދޭނެ ވިސްނުމެއްކަން ޤަބޫލުކޮށް، އެކަމަށް އަނެއްކާވެސް މަސައްކަތްކުރަން ފެށިއެވެ. އެގޮތުން، އިޤުތިޞާދީ ޚާއްޞަ ސަރަހައްދުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންނަށް ފުރިހަމަ ތަރައްޤީ ހޯދައިދެވޭ ގޮތަށް މި ސަރުކާރުން ޤާނޫނު އިސްލާޙުކޮށް، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ރާއްޖޭގައި ޓައުންޝިޕެއް ތަރައްޤީކުރުމުގެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނެވެ. މި ބަދަލާއެކު، ސަސްޓެއިނަބަލް ޓައުންޝިޕް ޕްރޮޖެކްޓެއް ހިންގުމުގެ ހުއްދަދޭނީ، މަދުވެގެން 500 މިލިޔަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމެންޓްތަކަށް ކަމުގައި ވެސް ކަނޑައެޅިއެވެ.

މިއާއެކު، މިކަމަށް ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކުރި ކްރިސްޓަލްސް ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށް، ނ. އަތޮޅުގައި ދެމެހެއްޓެނިވި ޓައުންޝިޕެއް ތަރައްޤީކުރުމުގެ ޙުއްދަ ރަސްމީކޮށް ދިނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރުމަހުއެވެ. މި މަޝްރޫޢު ހިންގުމަށް އެ ކުންފުންޏަށް ދިނީ ނޫނު ދިގުފަރު ފަޅާއި ދެކުނުފަރެވެ. 

ކްރިސްޓަލް ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އެ ކުންފުނިން ޖުމްލަ 790 މިލިޔަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ނުވަތަ 12.2 ބިލިޔަން ރުފިޔާގެ އިންވެސްޓްމެންޓެއް، މި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ކުރާނެއެވެ. މި މަޝްރޫއަކީ ރާއްޖޭގެ ސަގާފީ "ވަން އައިލެންޑް ވަން ރިސޯޓް" ކޮންސެޕްޓަށް ބިނާކޮށް، އެހެން ނަމަވެސް އެއަށްވުރެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ތަރައްޤީކުރާ އިންޓަގްރޭޓެޑް ޓޫރިޒަމް މޮޑެލްއެކެވެ. މީގެ އެންމެ ޚާއްޞަ ސިފައަކީ ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި، ދެމެހެއްޓެނިވި އުސޫލުތަކެވެ. އެގޮތުން މި ޒޯން ހިންގުމަށް ބޭނުންކުރާ ހަކަތައިގެ މަދުވެގެން 60 އިންސައްތައަކީ އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތައަށް ވެގެންދާނެއެވެ.

_{ޙާއްޞަ އިޤުތިޞާދީ ސަރަޙައްދުގެ ތަޞައްވުރު ދައްކުވައިދޭ ކުރެހުމެއް---}

މީގެ އިތުރުން، ކުނި މެނޭޖްކުރުމުގެ އަމިއްލަ ނިޒާމުތަކާއެކު މިއީ ސެލްފް-ސަފިޝިއަންޓް ނުވަތަ އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވެފައިވާ ސަރަހައްދަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.

މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ތަރައްޤީކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި ލަގްޒަރީ ވިލާތަކާއި މެރީނާތަކެއް ނޫނެވެ. މުޅި ރާއްޖޭގެ އިޤުތިޞާދަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގާ މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ބައިނަލްއަޤުވާމީ ފެންވަރުގެ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭ މަރުކަޒަކާއި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން މީހުން ތަމްރީނުކުރާ ހޮސްޕިޓާލިޓީ ސެންޓަރުތައް ހިމެނެއެވެ. އަދި ރާއްޖެއަށް އިމްޕޯޓްކުރާ ކާބޯތަކެތި މަދުކުރުމަށްޓަކައި، ޒަމާނީ ދަނޑުވެރިކަމާއި އެކުއަކަލްޗަރުގެ ވަސީލަތްތައް ގާއިމުކޮށް، ކާބޯތަކެތި އުފެއްދުން އިތުރުކުރުމަކީވެސް މި މަޝްރޫއުގެ މުހިންމު ބައެކެވެ.

_{'އައިލާ' މަޝްރޫޢު ޢަމަލީ ގޮތުން ފެށުމަށް 29 ޖެނުއަރީ 2026ގައި ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތު / ފޮޓޯ: ޕީއެސްއެމް}

މި މަޝްރޫޢުގެ މަސައްކަތް ޢަމަލީ ގޮތުން ފެއްޓެވުމަށް ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން އިޤްތިޞާދީ ތަރައްޤީއާއި ވިޔަފާރިއާ ބެހޭ ވަޒީރު މުޙައްމަދު ސަޢީދު ވިދާޅުވީ، ކްރިސްޓަލްސް ހޯލްޑިންގްސްގެ 'އައިލާ' މަޝްރޫޢަކީ ހަމައެކަނި ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުމާއި ފަތުރުވެރިކަމާ މެދު އަލުން ވިސްނާލަން ލިބުނު ފުރުޞަތެއް ކަމުގައެވެ. 

ދުނިޔޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބާޒާރުގައި ވާދަވެރިކަން ބޮޑުވެ، ފަތުރުވެރިންގެ އާދަތަކަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި އުފެއްދުންތެރި ވިސްނުންތަކަކީ އިޚްތިޔާރެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އިސްތިރާޖީ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއްކަމުގައި ވަޒީރު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ޤުދުރަތީ ރީތިކަމާއި، އެކަހެރިކަމަކީ އެހެން ތަނަކުން ނުލިބޭނެ ފަދަ ވަސީލަތްތަކެއް ކަމަށްވާއިރު، އައިލާ މަޝްރޫއު ފަދަ އިސްތިރާޖީ ވިސްނުންތަކުން ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ސިންދަފާތު ކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ.

އައިލާ ފަދަ މަޝްރޫޢުތަކުގެ ސަބަބުން ރާއްޖެއަކީ ހަމައެކަނި ޗުއްޓީ ހޭދަކޮށްލަން އަންނަ މަންޒިލެއްގެ ބަދަލުގައި، ދިރިއުޅުމަށާއި އިންވެސްޓް ކުރުމަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ދުނިޔެއަށް ބަލައިގަންނާނެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ސަބަބުން ލައިފްސްޓައިލް، ތަޢުލީމު، ވެލްނަސް އަދި ޞިއްޙީ ދާއިރާއިން ފަތުރުވެރިންނަށް ލިބޭ ތަޖުރިބާ އިތުރަށް ފުރިހަމަވެގެންދާނެ. މިއީ ރާއްޖެއަކީ ހަމައެކަނި ޗުއްޓީ ހޭދަކޮށްލަން އަންނަ މަންޒިލެއްގެ ބަދަލުގައި، ދިރިއުޅުމަށާއި، އިންވެސްޓް ކުރުމަށާއި، ދިގުމުއްދަތުގެ އަގުހުރި މަސައްކަތްތަކެއް ބިނާކުރެވޭނެ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަތުމަށް ލިބޭ އަގުހުރި ފުރުސަތެއް.

އިޤްތިޞާދީ ވަޒީރު މުޙައްމަދު ސަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ.

އިޤްތިޞާދީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، މި މަޝްރޫޢުގެ ސަބަބުން ޢިމާރާތްކުރުމުގެ ދާއިރާ، ރީޓެއިލް، ތަޢުލީމު، ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް އަދި ލޮޖިސްޓިކްސް ފަދަ އަމިއްލަ ދާއިރާތަކަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބޭނެ ކަމަށް ވަޒީރު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތުތައް އުފެދި، ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބި، ރާއްޖޭގެ އުފެއްދުންތެރިކަމަށް ބޮޑު މަންފާއެއް ކުރާނެ ކަމަށް ވަޒީރު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

2028ވަނަ އަހަރު ނިމުމުގެ ކުރިން ސަސްޓެއިނަބަލް ޓައުންޝިޕް އޮޕަރޭޝަނަށް ގެނައުމަށް ސަރުކާރުން އަމާޒު ހިފާފައިވާއިރު، މި މަޝްރޫޢަކީ މުޅި އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުގައިވެސް ފާހަގަކޮށްލެވޭނެ ތަފާތު މަޝްރޫޢަކަށް ވާނެކަމަށް ސަރުކާރުން ހާމަކުރެއެވެ. އަދި މި މަޝްރޫޢު ނިމުމުން މިއީ ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ފާހަގަކުރެވޭނެ ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްޤީގެ ނަމޫނާއަކަށް ވާނެކަމަށް ވެސް ސަރުކާރުން އަންނަނީ ބުނަމުންނެވެ.

ހަމަމިއާއެކު، އިޖުތިމާޢީ ގޮތުންނާއި އިޤުތިޞާދީ ގޮތުން ބޮޑެތި ފައިދާތަކެއް ދިވެހި ޤައުމަށްކުރާނެ މަޝްރޫޢުއަކަށް މި މަޝްރޫޢު ވެގެންދާނެކަމާމެދު އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ސަބަބުން ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތުތައް އުފެދި، ޢާންމު ޚިދުމަތްތައް ޤާއިމުވެ، ތަޢުލީމާއި ތަމްރީންވުމުގެ ފުރުޞަތުތައް ފަހިވެ، ވަށައިޖެހޭ ތަރައްޤީ ރާއްޖެއަށް ގެނައުމަށް މަގުފަހިވާނެއެވެ. މިއީ ސީދާ ރައްޔިތުންނަށް ފައިދާކުރާނެ، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި މުޅި ޤައުމުގެ އިޤުތިޞާދީ ދުވެލި ހަލުވިކޮށްދޭނެ މަޝްރޫޢުއެކެވެ.