ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހުދިހައިގެ ދުވަސްތަކަކީ އުޚްރަވީ ބާއްޖަވެރިކަމަށްޓަކައި ހުޅުވިފައިވާ ރަނުގެ ފުރުޞަތެއް

މާތްވެގެންވާ ރަމަޟާން މަހުގެ ދުވަސްތައް އަޅުގަނޑުމެންނާ އަލްވަދާޢު ކިޔަމުންދާއިރު، އެ މަހުގެ އެންމެ މާތް އަދި އެންމެ ބަރަކާތްތެރި ދުވަސްތަކަކީ ފަހު ދިހައިގެ ރޭތަކެވެ. މި ދުވަސްވަރަކީ މާތް اللهُ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެކަލާނގެ އަޅުތަކުންނަށް ދެއްވާފައިވާ ވަރަށް ޚާއްޞަ ހަދިޔާއެކެވެ. މި ރޭތަކުގެ މާތްކަން ބަޔާންކުރައްވައި ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަނީ "ލައިލަތުލް ޤަދްރި" ވިލޭރެއަކީ އެއްހާސް މައްސަރަށްވުރެ ހެޔޮކަން ބޮޑުވެގެންވާ ރެއެއް ކަމުގައި އަންގަވާފައެވެ. އެހެންކަމުން، މުޅި އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައިވެސް އަންނަ އެންމެ މުހިންމު ވަގުތުތަކަކީ ރަމަޟާން މަހުގެ މި ފަހު ދިހަ ދުވަހެވެ. މި ދުވަސްތަކުގައި ނަރަކައިން މިންޖުކުރެއްވުމާއި، ފާފަތައް ފުއްސެވުމުގެ ދޮރުތައް ވަނީ ހުޅުވިފައެވެ.

މި މާތް ދުވަސްވަރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ޢަމަލުތައް ބައްޓަންކުރަންޖެހޭނީ ވަރަށް ރޭވުންތެރިކަމާއެކުގައެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހުދިހަ އަތުވެއްޖެނަމަ، އިތުރުފުޅަށްވުރެ ބޮޑަށް އަޅުކަމުގައި ހީވާގިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ރޭގަނޑު ހޭލާ ހުންނަވައި، އަހުލުބައިތުން އަޅުކަމަށް ހޭލައްވައި، އަޅުކަމުގައި ޝާމިލްވެއެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑުމެންވެސް ނަމޫނާއަކަށް ބަލަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ދުނިޔަވީ ބޭކާރު ކަންތައްތަކުން ދުރުހެލިވެ، ގިނަ ވަގުތު މިސްކިތުގައި ނުވަތަ އަޅުކަމުގެ މަޖިލިސްތަކުގައި ހޭދަކުރުމަކީ ނުހަނު ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އިޢުތިކާފަށް އިށީނުމަކީ ކީރިތި ރަސޫލާގެ ސުންނަތުން ސާބިތުވާ، ހިތުގެ މަޑުމޮޅިކަން އިތުރުކޮށްދޭ އަޅުކަމެކެވެ.

ދަމުނަމާދާއި ޛިކުރުކުރުމަކީ ފަހުދިހައިގެ ރޭތަކުގައި އެންމެ އިސްކަންދޭންޖެހޭ ކަންކަމެވެ. ރޭގަނޑުގެ ހިމޭން ވަގުތުތަކުގައި، އެންމެން ނިދާފައި ތިބޭއިރު، މާތް اللهُ ގެ ޙަޟްރަތުގައި ދެއަތް އުފުލައި ކުރެވޭ ދަމުނަމާދަކީ އިންސާނާގެ ރޫޙާނިއްޔަތު ވަރުގަދަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދުލުން މެދުނުކެނޑި ޛިކުރުކުރުމާއި، ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔެވުން އިތުރުކުރަންޖެހެއެވެ. "ސުބުޙާނަﷲ"، "އަލްޙަމްދުލިﷲ" ފަދަ ކަލިމަތަކުން ދޫ ތެތްކޮށް ބެހެއްޓުމަކީ ހިތަށް ހަމަޖެހުން ލިބި، ޝައިޠާނާގެ ވަސްވާސްތަކުން ދުރުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. ކޮންމެ ސިކުންތަކީވެސް އަގުބޮޑު ވަގުތެއްކަމަށް ދެކި، ބޭކާރު ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ބަދަލުގައި ޛިކުރުގެ ކަލިމަތައް އިސްކުރުން މުހިންމެވެ.

ފާފަފުއްސެވުން އެދި ދުޢާކުރުމަކީ މި ދުވަސްވަރުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަޤްޞަދެވެ. އުންމުލް މުއުމިނީން ޢާއިޝަތުގެފާނު، ލައިލަތުލް ޤަދްރި ވިލޭރޭ ކުރަންވީ ކޮން ދުޢާއެއްތޯ ސުވާލުކުރެއްވުމުން، ރަސޫލާ ﷺ އުނގަންނަވައިދެއްވީ "اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي" (އޭ ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޯ! އިބަރަސްކަލާނގެއީ ފާފަފުއްސަވާ، ފާފަފުއްސެވުމަށް ލޯބިކުރައްވާ ރަސްކަލާނެގއެވެ. ފަހެ، މިއަޅާގެ ފާފަ ފުއްސަވާނެދޭވެ!) މި ދުޢާއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ކުރިމަތީގައި އޮތީ ކުރެވިފައިވާ ފާފަތަކުގެ މައްޗަށް ދެރަވެ، ތައުބާވުމުގެ ރަނުގެ ފުރުޞަތެކެވެ. އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ކުރާ ދުޢާއަކީ ތަޤްދީރު ބަދަލުކޮށްލުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާ އެއްޗަކަށްވާއިރު، މި ފަހުދިހައިގެ ބޭނުން އެންމެ ހެޔޮގޮތުގައި ހިފަންޖެހެއެވެ.

ފަހުދިހައިގެ މި މާތް ދުވަސްތަކުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިދޭ އެންމެ ބޮޑު ފިލާވަޅަކީ ކެތްތެރިކަމާއި ސާބިތުކަމެވެ. އަޅުކަމުގައި ވަރުބަލިވުމެއްނެތި ދެމިހުރުމާއި، އަމިއްލަ ނަފްސު އިޞްލާޙުކުރުމަށް ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރުމުގެ މުހިންމުކަން މި ދުވަސްތަކުން ދަސްކޮށްދެއެވެ. ހަމައެހެންމެ، މުޖުތަމަޢުގެ އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިވުމާއި، ޞަދަޤާތް ދިނުން އިތުރުކުރުމަކީވެސް މި ދުވަސްވަރުގެ ތަރުބިއްޔަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ. މި ލިބޭ ރޫޙާނީ ތަރުބިއްޔަތަކީ ރަމަޟާން މަސް ނިމުމަށްފަހުވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ދަމަހައްޓަންޖެހޭނެ ސިފަތަކެކެވެ.

ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހުދިހައަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އާޚިރަތް ބާއްޖަވެރިކުރުމަށް ލިބޭ ވަރަށް ކުރު ނަމަވެސް ވަރަށް ބަރުދަންހުރި ފުރުޞަތެކެވެ. މި ދުވަސްތަކުގައި އަޅުކަމަށް ދޭ ސަމާލުކަން އިތުރުކޮށް، ދުޢާ އާއި ޛިކުރުގައި ވަގުތުތައް ހޭދަކުރުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމަކަށްމެ ލިބޭނެ ބޮޑު ނަސީބެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ދުޢާއަކީ މި ބަރަކާތްތެރި ދުވަސްތަކުގެ ފުރިހަމަ ޘަވާބާއި ދަރުމަ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް މިންވަރުކުރައްވައި، ލައިލަތުލް ޤަދްރި ވިލޭރޭގެ ހެޔޮކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެއްވުމެވެ. އަދި މި ރަމަޟާން މަސް ނިމިގެންދާއިރު، ފާފަތައް ފުއްސެވިފައިވާ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެން ލެއްވުމެވެ. އާމީން.