ހިމަބިހިން ރައްކާތެރިވުމަށް ވެކްސިންޖެހުމަކީ ހަށިގަނޑުގެ މުޅި ދިފާޢީ ނިޒާމު ރައްކާތެރިކުރުން

މިއަދުގެ މައިންބަފައިންނަށް "ހިމަބިހި" ނުވަތަ މީސަލްސްއަކީ މާޒީގެ ތެރެއަށް އޮބިގޮސްފައިވާ ބައްޔެއް ކަމަށް ހީވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިން މި ބައްޔަކީ ކުޑަކުދިންގެ މެދުގައި އެންމެ ބޮޑަށް ފެތުރި، މިލިއަނުން މީހުންގެ ފުރާނަ ގެއްލިގެން ދިޔަ ބިރުވެރި ބައްޔެކެވެ. ބޭސްވެރިކަމުގެ ތާރީޚުގައި ހޯދުނު އެންމެ ބޮޑު ކާމިޔާބީ ކަމަށްވާ މީސަލްސް ވެކްސިންގެ ސަބަބުން، މިއަދު މިލިއަނުން ކުދިން އެވަނީ މަރުގެ ތުންފަތްމަތިން ސަލާމަތްވެފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ވެކްސިން ޖަހާ މިންވަރު ދަށްވަމުން ދިއުމުގެ ސަބަބުން މި ބަލި އަނެއްކާވެސް ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ފެތުރެން ފަށާފައިވާކަމީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ.

އާދަޔާޚިލާފު ބާރުމިނެއްގައި ފެތުރޭ ވައިރަހެއް

ހިމަބިއްސަކީ އާދައިގެ ރޯގާއެއް ނޫނެވެ. މިއީ އިންސާނުންނަށް ޖެހޭ ބަލިތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރޭ އެއް ވައިރަހެވެ. ސައިންސްވެރިން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި، މި ބަލި ޖެހިފައިވާ އެކަކުގެ ފަރާތުން، ބައްޔަށް ދިފާޢީ ބާރު ނެތް 12 އާއި 18 އާ ދެމެދުގެ އަދަދެއްގެ މީހުންނަށް ބަލި ފެތުރެއެވެ. މިއީ އިންފްލުއެންޒާ ނުވަތަ ކޮވިޑް-19 އަށްވުރެވެސް މާ ބާރަށް ފެތުރޭ ބައްޔެކެވެ. ކެއްސުމާއި، ކިނބިހި އެޅުމުގެ އިތުރުން ނޭވާލުމުގެ ތެރެއިންވެސް މި ވައިރަސް ވައިގެ ތެރެއަށް ފެތުރެއެވެ. އަދި ބަލިޖެހިފައިވާ މީހަކު ކޮޓަރިއަކުން ނިކުމެގެންދާ ފަހުންވެސް ދެ ގަޑިއިރު ވަންދެން ވައިގެ ތެރޭގައި މި ވައިރަސް ދިރިހުރެއެވެ.

ވެކްސިން ތަޢާރަފުވުމުގެ ކުރިން، ދުނިޔޭގެ ކުޑަކުދިންގެ 90 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ ކުދިންނަށް މި ބަލި ޖެހިފައިވެއެވެ.

ހަމައެކަނި ބިހިތަކެއް ނޫން: ނުރައްކާތެރި ނަތީޖާތައް

ގިނަ މީހުންނަށް ހީވަނީ ހިމަބިއްސަކީ ހަމައެކަނި ހުން އައިސްފައި ހަންގަނޑުގައި ރަތް ބިހިތަކެއް ނެގުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިއީ މުޅި ހަށިގަނޑަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރުކުރާ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. މި ބަލީގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ބައެއް ނުރައްކާތަކުގެ ތެރޭގައި:

• ނިއުމޯނިއާ ޖެހުން
  
• ސިކުނޑި ދުޅަވުން 
  
• ދާއިމީކޮށް އިވުމުން މަހުރޫމްވުން
  
• ލޮލުގެ ފެނުން ގެއްލުން
  
• ކެއުމުގައި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވުން
  
• މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ދިމާވާ ނުރައްކާތައް 

ފޮރުވިފައިވާ ނުރައްކާ: އިމިއުން އެމްނީޝިއާ

މީސަލްސްއާ ބެހޭގޮތުން ފަހުގެ ހޯދުންތަކުން އެނގުނު އެންމެ ބިރުވެރި ކަމަކީ، މި ބަލީގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމުގެ "ހަނދާން" ފޮހެލާ ކަމެވެ. މި ވައިރަހުން ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ބަލިތަކާ ހަނގުރާމަކުރާ މުހިންމު ސެލްތަކެއް ހަލާކުކޮށްލައެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ކުރިން ޖެހިފައިވާ ބަލިތަކާއި، ކުރިން ޖަހާފައިވާ ވެކްސިންތަކުން ލިބިދީފައިވާ ދިފާޢީ ބާރު ކުޑަކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުވެގެންދެއެވެ. މި ހަނދާންތައް އަލުން އިއާދަވުމަށް މަސްތަކެއް ނުވަތަ އަހަރުތަކެއް ނަގައެވެ. އެހެންކަމުން، މީސަލްސް ވެކްސިން ޖެހުމަކީ ހަމައެކަނި އެ ބަލިން ރައްކާތެރިވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހަށިގަނޑުގެ މުޅި ދިފާޢީ ނިޒާމު ރައްކާތެރިކުރުމެވެ.

ތާރީޚު ބަދަލުކޮށްލި ހޯދުން

މީސަލްސްގެ ފުރަތަމަ ވެކްސިން ތަޢާރަފުކުރީ 1963 ވަނަ އަހަރު ޖޯން އެންޑަރސްއާއި އޭނާގެ ޓީމުންނެވެ. 1970 އާއި 1980 ގެ އަހަރުތަކުގައި ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ވެކްސިން ދިނުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ފުޅާކުރެވުނެވެ. މި ވެކްސިންގެ ސަބަބުން ލިބުނު ކުރިއެރުންތަކަކީ ހައިރާންކުރުވަނިވި ކަންކަމެވެ:

• 1974 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މިހާތަނަށް 94 މިލިއަން މީހުންގެ ފުރާނަ މި ވެކްސިންގެ ސަބަބުން ވަނީ ސަލާމަތް ކުރެވިފައެވެ.
  
• ކޮންމެ އަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 2 މިލިއަން މީހުން މަރުން ސަލާމަތްކޮށްދެއެވެ.
  
• ކުޑަކުދިންނަށް ދެވޭ ވެކްސިންތަކުން ސަލާމަތްކުރެވޭ ފުރާނައިގެ 60 އިންސައްތައަށްވުރެ ބޮޑު ބަޔަކީ މީސަލްސް ވެކްސިންގެ ހިއްސާއެވެ.

އެންމެންގެ ރައްކާތެރިކަން: ހަރޑް އިމިއުނިޓީ

މީސަލްސް ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި މުޖުތަމަޢުގެ 95 އިންސައްތަ މީހުން ވެކްސިންގެ ދެ ޑޯޒް ފުރިހަމަކުރަން ޖެހެއެވެ. މިއީ ވެކްސިން ނުޖެހޭ ފަދަ ނާޒުކު ހާލަތްތަކުގައި ތިބޭ މީހުން (މިސާލަކަށް: ތުއްތު ކުދިން، ކެންސަރު ބަލި މީހުން) ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ވެކްސިން ޖެހުމުން ރައްކާތެރިވަނީ ހަމައެކަނި އަޅުގަނޑުމެނެއް ނޫނެވެ. މުޅި މުޖުތަމަޢެވެ.

ބަލި އަލުން ފެތުރެން ދިމާވާ ސަބަބުތައް

ދިގު މުއްދަތެއްގެ ކާމިޔާބީއަށްފަހު، މިހާރު ދުނިޔޭގައި އަލުން މި ބަލި ފެތުރެން ފަށާފައިވަނީ ވެކްސިން ޖަހާ މިންވަރު ދަށްވުމާއި، ބައްޔާ ބެހޭ ގޮތުން ފެތުރޭ ދޮގު މަޢުލޫމާތުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އަދި ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމުގެ ތެރޭގައި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކަށް ބުރޫއެރުމަކީވެސް މީގެ އެއް ސަބަބެވެ.
މީސަލްސްއަކީ މިހާރު ނުރައްކާތެރި ބައްޔަކަށް ނުވަނީ ވައިރަސް ދުނިޔެއިން ނެތިގެން ދިއުމަކުން ނޫނެވެ. އެއީ ވެކްސިންގެ ސަބަބުން ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވިފައިވާތީއެވެ. މި ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ވެކްސިން ފުރިހަމަކުރުމަކީ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެވެސް ޒިންމާއެކެވެ.