މިނިވަންކަމަކީ ނިޢުމަތެއް، މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމަކީ އަމާނާތެއް

މިއަދު މުޅި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު ދިވެހި ދިދަ ވިހުރެމުންދާއިރު، މިއީ ހަމައެކަނި ތާރީޚީ ކާމިޔާބީއެއް ފާހަގަކުރުމުގެ އުފާވެރި މުނާސަބަތެއް ނޫނެވެ. މިއީ މާތް اللهُ ދިވެހި ޤައުމަށް މިންވަރުކުރެއްވި މަތިވެރި ނިޢުމަތެއްގެ ހަނދާން އައުކޮށްދޭ، އަދި ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތެއްގެ ކިބައިގައިވާ ޤައުމީ މަސްއޫލިއްޔަތާއި އަމާނާތްތެރިކަން ވަރުގަދަކޮށްދޭ ދުވަހެކެވެ.

26 ޖުލައި 1965 ގައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ ސިޔާދަތީ މިނިވަންކަން ލިބި، އިނގިރޭސިންގެ ޙިމާޔަތުގެ ދަށުގައި އޮތް އޮތުން ނިމުމަކަށް އައެވެ. އޭގެ ފަހުން ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުތަކުގައި، މިނިވަން ދުވަސް ރަމްޒުކޮށްދެނީ ދިވެހިންގެ އަމިއްލަވަންތަކަން ހިމާޔަތްކޮށް، ބައިނަލްއަޤުވާމީ މައިދާނުގައި ރާއްޖެއަށް ލިބިފައިވާ ޝަރަފުވެރި މަޤާމު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ދިވެހި ދަރިން ދެއްކެވި ހިތްވަރާއި، ޙިކުމަތްތެރިކަމުގެ ނަމޫނާއެވެ.

އިސްލާމީ އުންމަތެއްގެ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، މިނިވަންކަމުގެ މަފްހޫމަކީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ނުވަތަ ޖުޣުރާފީ އިމެއްގެ ތެރޭގައި ބަންދުވެފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އިސްލާމްދީން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އުނގަންނައިދެނީ، ކޮންމެ ނިޢުމަތަކީވެސް އެއާމެދު ޒިންމާދާރުވާންޖެހޭ އަމާނާތެއް ކަމެވެ. މިނިވަންކަމަކީ ހަމައެކަނި ބޭރުގެ އިސްތިޢުމާރީ ބާރުތަކުގެ ކިބައިން މިންޖުވުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ މުޖުތަމަޢުގައި ޢަދުލުއިންސާފު ފަތުރައި، ޙައްޤު ބަސް ބުނުމުގެ ހިތްވަރު ލިބިގަނެ، އިންސާނީ ކަރާމާތް އޭގެ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގައި ދެމެހެއްޓުމަށް ލިބިފައިވާ މަތިވެރި ފުރުޞަތެކެވެ. އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ، އެއްވެސް ބިރުވެރިކަމެއް ނެތި މާތް اللهُއަށް އަޅުކަންކޮށް، ދީނީ ސާބިތުކަންމަތީ ދެމިތިބުމަށް މަގުފަހިވެފައި އޮތުމެވެ. އެހެންކަމުން، މިއީ އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު ރައްކާތެރިކޮށް އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ އެންމެ އަގުބޮޑު ނިޢުމަތެވެ.

ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މާތް اللهُ ވަނީ މިފަދައިން އަމުރުކުރައްވާފައެވެ:

"ހަމަކަށަވަރުން، ޢަދުލުވެރިވުމަށާއި، އިޙްސާންތެރިވުމަށާއި، ގާތްތިމާގެ މީހުންނަށް ދީއުޅުމަށް الله އަމުރުކުރައްވަތެވެ. އަދި ހުތުރުކަން ބޮޑު ފާފަތަކާއި، ނުބައިކަންތަކާއި، އަނިޔާވެރިވެ އުޅުން އެކަލާނގެ ނަހީކުރައްވަތެވެ." (ސޫރަތުއް ނަޙުލު: 90).

މި އިލާހީ އަމުރުފުޅަކީ ބާއްޖަވެރި އަދި ކާމިޔާބު މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރުމުގެ މައިގަނޑު އަސާސެވެ. ޤައުމެއްގެ ވަރުގަދަކަން ބިނާވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި އިޤްތިޞާދީ ފުދުންތެރިކަމެއްގެ މައްޗަކަށް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ ހަމައެކަނި އުމްރާނީ ތަރައްޤީއާއި ޒަމާނީ ވަސީލަތްތަކުން ވަޒަންކުރެވޭނެ އެއްޗެއްވެސް ނޫނެވެ. ޤައުމެއްގެ ހަޤީޤީ ބާރަކީ އެ ޤައުމެއްގެ ރައްޔިތުންގެ ކިބައިގައި ހުންނަ މަތިވެރި އަޚުލާޤާއި، ތެދުވެރިކަމާއި، އޯގާތެރިކަމުގެ އިތުރުން އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށް ކުރާ ލޯތްބެވެ. މިއީ ކޮންމެ ޤައުމެއްގެވެސް ދެމިއޮތުމާއި ކުރިއެރުމުގެ އަސްލު ތަނބުތަކެވެ.

ޒަމާނުއްސުރެ ދިވެހިންގެ އަމިއްލަވަންތަކަން ބައްޓަންވެފައިވަނީ އިސްލާމްދީނުގެ މަތިވެރި އުޞޫލުތަކުގެ މައްޗަށެވެ. ރާއްޖޭގެ އާދަކާދަތަކާއި، ޤާނޫނީ ތަރުތީބާއި، އިޖުތިމާޢީ އަގުތަކަކީ ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގެ ނޫރުން އުޖާލާވެފައިވާ ކަންކަމެވެ. އެހެންކަމުން، މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމަކީ ހަމައެކަނި ފަސްގަނޑު ހިމާޔަތްކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޖީލުތަކަކަށް ދިވެހިންގެ ތަޢާރަފެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ދީނީ އަދި ރޫޙާނީ އަގުތައް ރައްކާތެރިކުރުމެވެ.

ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ:
"ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކީވެސް ބަލަދުވެރިއެކެވެ. އަދި ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެމީހެއްގެ ބަލަދުވެރިކަމުގެ ދަށުގައިވާ ތަކެއްޗާމެދު (ނުވަތަ މީހުންނާމެދު) ސުވާލުކުރެވޭނެއެވެ." (ޞަޙީޙުލް ބުޚާރީ އަދި މުސްލިމް).

މި މަތިވެރި އިރުޝާދުތަކުން ކަށަވަރުވެގެންދަނީ ޤައުމު ބިނާކުރުމާއި ޙިމާޔަތްކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ދައުލަތް ހިންގުމާ ޙަވާލުވެވަޑައިގެން ތިއްބެވި ވެރިންގެ އެކަނި މަސްއޫލިއްޔަތެއް ނޫން ކަމެވެ. ހެޔޮލަފާ ޖީލެއް ބިނާކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮންމެ މައިންބަފައިންނާއި، ޢިލްމު އުނގަންނައިދޭ މުދައްރިސުންނާއި،  ސިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރިންނާއި، ވިޔަފާރިވެރިންގެ އިތުރުން ދައުލަތުގެ އެކި ފަންތީގެ މުވައްޒަފުންނާއި ކިޔަވާ ކުދިންނަކީވެސް ޤައުމުގެ ކުރިމަގާއި ހަމަޖެހުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ބައިވެރިންނެވެ.

އިސްލާމީ އުޞޫލުތަކަށް ބަލާއިރު، ޤައުމީ ލޯބި ހަޤީޤީ ގޮތެއްގައި ފެންނަންވާނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ޢަމަލުތަކުންނެވެ. ދައުލަތުގެ މުދަލާއި ވަސީލަތްތަކަށް އަމާނާތްތެރިވުމާއި، ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުތަކަށް ބޯލެނބުމާއި، އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކު ވަޒީފާ އަދާކުރުމާއި، އަވަށްޓެރިންނަށް އަޅާލުމާއި، އެކަކު އަނެކަކަށް އިޙްތިރާމްކުރުމުގެ މަތިވެރި ސިފަ އަށަގަންނަވަން ޖެހެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމާއި ކޮރަޕްޝަނާއި ނޭދެވޭ ޢަމަލުތަކުން ދުރުހެލިވުމަކީ މާތް اللهُ ދެއްވި މިނިވަންކަމުގެ ނިޢުމަތަށް ޝުކުރުވެރިވުމުގެ ގޮތުން އަޅުގަނޑުމެން ދައްކަންޖެހޭ ޢަމަލީ ނަމޫނާއެވެ.

މާތް اللهُ ވަނީ ނިޢުމަތްތަކަށް ޝުކުރުވެރި ނުވާނަމަ އެ ނިޢުމަތްތައް ދެމިނޯންނާނެކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ:
އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އެންގެވިހިނދު ހަނދުމަކުރާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުން ޝުކުރު ކޮށްފިނަމަ، ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް އިތުރުކޮށްދެއްވާހުށީމެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން (ޝުކުރު ނުކޮށް) ކާފިރު ވެއްޖެނަމަ (ދަންނާށެވެ!) ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ޢަޛާބު ގަދަފަދަވެގެންވާކަން ކަށަވަރެވެ. (ސޫރަތުއް އިބްރާހީމް: 7).

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިގު ތާރީޚަށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު، ބޭރުގެ ނުރައްކާތަކާއި، ބިރުވެރި ޤުދުރަތީ ކާރިސާތަކުގެ އިތުރުން އިޤްތިޞާދީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ދިވެހިން ވަނީ ކުރިމަތިލާފައެވެ. ނަމަވެސް، ކޮންމެ ނާމާން ދަނޑިވަޅެއްގައިވެސް ކާމިޔާބީގެ އައްސޭރިއަށް ދެވުނީ ދިވެހިންގެ މެދުގައި އޮތް ބަދަހި އެއްބައިވަންތަކަމާއި، މާތް اللهُގެ ހަޟުރަތަށް އޮތް ސާބިތު އީމާންތެރިކަމުގެ ސަބަބުންނެވެ. 1965 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެއަށް ލިބުނު ފުރިހަމަ މިނިވަންކަމަކީ، އޭރުގެ ޙިކުމަތްތެރި ވެރިކަމާއި ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮތް ވަރުގަދަ ޢަޒުމުގެ ފޮނި ނަތީޖާއެވެ.

މިއަދުގެ ޙާލަތަށް ބަލާއިރު، އަޅުގަނޑުމެންނާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވަނީ މުޅިން އައު ގޮންޖެހުންތަކަކާއެވެ. ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި، މޫސުމީ ނުރައްކާތަކުގެ އިތުރުން، އިޖުތިމާޢީ ފޭރާމަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކާއި ދޮގު މަޢުލޫމާތު ފެތުރުން ފަދަ ނޭދެވޭ ކަންކަން މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. މިކަންކަމުން ހާމަވަނީ، މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމަކީ 1965 ގައި ނިމިފައިވާ ކަމެއް ނޫން ކަމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ ކޮންމެ ޖީލަކުންވެސް ނުހަނު ފަރުވާތެރިކަމާއެކު އުފުލަންޖެހޭ މެދުނުކެނޑޭ ޤައުމީ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ.

މާތް اللهُ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ:
"އަދި ތިޔަބައިމީހުން އެންމެން الله ގެ ދީނުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓާށެވެ! އަދި ވަކިވަކިވެ ނުގަންނާށެވެ!" (ސޫރަތުއް އާލުޢިމްރާން: 103).

އެއްބައިވަންތަކަމަކީ ދިވެހި ޤައުމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ބާރެވެ. ޚިޔާލު ތަފާތުވުމަކީ އިންސާނީ ތަބީޢަތުގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ނަމަވެސް، ނަފުރަތާއި އަދާވާތްތެރިކަމުން ދުރުހެލިވުމަށް އިސްލާމްދީން ވަނީ ބާރުއަޅުއްވާފައެވެ. ޤައުމެއް އާރާސްތުވެ ކުރިއަރައިދަނީ، އީމާންތެރިކަމާއި، އެކަކު އަނެކަކަށް ކުރާ އިޙްތިރާމާއި، ޤައުމީ މަޞްލަޙަތު އިސްކޮށްގެން އެންމެން އެކަތިގަނޑަކަށް ވެގެންނެވެ.

މިނިވަން ދުވަހުގެ އުފާ ފާހަގަކުރާއިރު، މިއީ ހަމައެކަނި އުފާފާޅުކުރުމުގެ ދުވަހެއް ނޫނެވެ. މިއީ ފުންކޮށް ވިސްނާލަންޖެހޭ މުހިންމު ވަގުތެކެވެ. ހެޔޮލަފާ އަޚުލާޤެއްގެ މައްޗަށް ބިނާނުވާ މިނިވަންކަމަކީ އޭގެ އަސްލު މަޤްޞަދު ގެއްލިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. އަދި ޝުކުރުވެރިވުމެއް ނެތް ނިޢުމަތަކީ ބީވެގެން ހިނގައިދާނެ އެއްޗެކެވެ.

އަޅަމެންގެ ދުޢާއަކީ، މާތް اللهُ މި ލޮބުވެތި ދިވެހިރާއްޖެ ހުރިހާ ނުރައްކާތަކަކުން ސަލާމަތްކުރައްވައި، ރައްޔިތުންނަށް އަމާންކަމާއި ބާއްޖަވެރިކަން މިންވަރުކުރެއްވުމެވެ. އަދި އަޅަމެންގެ މެދުގައި އޮތް އެއްބައިވަންތަކަން އިތުރަށް ވަރުގަދަކުރައްވައި، ވެރިންނަށް ޙިކުމަތްތެރިކަމާއި ޢަދުލުވެރިކަން ދެއްވައި، މުޅި ޤައުމަށް ފާގަތިކަން މިންވަރުކުރައްވާށިއެވެ! އާމީން.