ކެތްތެރިވާން ދަސްކޮށްދިނުމަކީ ދަރިއަކަށް ދެވޭނެ އެންމެ ބޮޑު ހަދިޔާ

އެއް އިރެއްގައި ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އިންތިޒާރުގެ ޤައުމެކެވެ. މާލެއިން އެއްޗެއް ގެންނަން ދެން އޮންނަ ބޯޓަށް އިންތިޒާރު ކުރަން ޖެހުނެވެ. ރާއްޖޭން ބޭރަށް ދާ މީހުންނާ ގުޅުން އޮންނަނީ މަދުންނެވެ. ފޮޓޯއެއް ނަގައިގެން އެ ދޮވެގެން ލިބެންދެން މަޑުކުރަން ޖެހުނެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންގެ ޠަބީއަތަކީ ވެސް ކެތްތެރިކަން ދަސްކޮށްދިން އެއްޗެކެވެ. ރަށްތައް ވަކިކުރި ކަނޑުތަކާއި، ދުރުމިނާއި، މޫސުމާއި، ދަތުރުފަތުރަކީ ކެތްތެރިކަން އިމްތިޙާނުކުރި ކަންކަމެވެ. އެ ދުވަސްވަރު ދަތިތައް ހުއްޓަސް، އޭގެ ސަބަބުން ކުދިންނަށް އިންތިޒާރު ކުރުމުގެ ޤާބިލިއްޔަތު ޠަބީޢީ ގޮތުން ލިބުނެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ޖެހެނީ އެފަދަ ތަޖުރިބާތައް ގަސްދުގައި ކުދިންނަށް ހޯދައިދޭށެވެ.

ނަމަވެސް މިއަދު ރާއްޖޭގައި ބޮޑެތިވަމުން އަންނަ ކުދިން ދިރިއުޅެމުން ދަނީ މުޅިން ތަފާތު ދުނިޔެއެއްގައެވެ. ފޯނެއްގެ އެހީގައި މަދު ސިކުންތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ވީޑިއޯއެއް ބަލައިލެވެއެވެ. މާލޭގެ ޚަބަރުތައް ވަގުތުން ރަށްރަށަށް ފޯރައެވެ. ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ ތަނެއްގައި ކުޅޭ ފުޓްބޯޅަ މެޗެއް ވެސް ލަސްކުރުމެއް ނެތި ވަގުތުން ބަލައިލެވެއެވެ. ކާއެއްޗެހި އޯޑަރު ކޮށްލެވެނީ އިނގިލީގެ ކުޑަ ހަރަކާތަކުންނެވެ. މަޢުލޫމާތާއި މުނިފޫހިފިލުވުން ދުވާލުގެ ކޮންމެ ވަގުތެއްގައި ވެސް އަތުޖެހެއެވެ. ދުނިޔެ މިވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފަސޭހަވެފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މައިންބަފައިންގެ ހައިސިއްޔަތުން އަޅުގަނޑުމެން އަމިއްލަ ނަފްސާ ކޮށްލަންޖެހޭ ސުވާލެއް އެބައޮތެވެ، އަޅުގަނޑުމެން ކުދިންގެ ދިރިއުޅުން މާބޮޑަށް ފަސޭހަކޮށްދެމުން ގޮސް، އެކުދިންނަށް ކެތްތެރިކަން ދަސްކޮށްދޭން ހަނދާން ނެތެނީ ބާވައެވެ؟

މީގެ ގާތްގަނޑަކަށް ދިހަ އަހަރު ކުރިން ޕްރޮފެސަރ ޙަސަން އުގެއިލް ވަނީ ކުޑަކުދިންގެ ކެތްތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ލިޔެފައިވެއެވެ. އެއީ ވަގުތީ އުފަލެއް ލަސްކޮށްލުމަށްފަހު، މާ ބޮޑު ކާމިޔާބީއަކަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރުމުގެ މުހިންމުކަމުގެ ވާހަކައެވެ. އެ ފިލާވަޅު މިއަދު އަނެއްކާވެސް މުރާޖަޢާކުރަން ޖެހެއެވެ. ސަބަބަކީ މިއަދުގެ ކުދިން ބޮޑުވަމުން އަންނަ މާޙައުލަކީ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް "ވަގުތުން މިހާރު" ބޭނުންވާ މާޙައުލަކަށް ވާތީއެވެ.

ދިވެހި ގޭބިސީތަކުން ފެންނަ އާންމު މަންޒަރެކެވެ. ކުއްޖާ ފޯނު ނަގާފައި "ޔޫޓިއުބް ބަލައިލަންވީތަ؟" އަހައެވެ. "ނޫނެކޭ" ބުނުމުން މަދު މިނެޓުކޮޅެއް ފަހުން "ފޫހިވަނީ" ކަމަށް ބުނެއެވެ. ފޫހިވާ ކޮންމެ ވަގުތަކު ފޯނު ދިނުމަކީ މައިންބަފައިން ވަރުބަލިވެފައި ތިބޭ ވަގުތު ހަމަހިމޭންކަން ހޯދަން ކުރާ ފަސޭހަ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ފޫހިވުމުން ކުއްޖާއަށް އުފެއްދުންތެރި ވިސްނުން ލިބިގެންދެއެވެ. ފޫހިވާ ކުއްޖާ ކުރެހުމާއި، ކިޔެވުމާއި، ގޭތެރޭގައި އެއްޗެހި ހެދުމާއި، ބޭރަށް ނިކުމެ ކުޅުމާއި، ވިސްނުމަށް ވަގުތު ހޯދައެވެ. އެއްވެސް ކަމެއް ނުކޮށް ހިމޭނުން ހުންނަން ޖެހޭ ވަގުތުތަކަކީ ވެސް ކުދިންނަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ވަގުތުތަކެކެވެ.

ކުޅިވަރުގެ މައިދާނަކީ ކެތްތެރިކަން ދަސްކޮށްދޭ އެންމެ މޮޅު އެއް ކުލާސްރޫމެވެ. މޮޅު ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިއަކަށް ވެވޭނީ އެތައް ފަރިތަކުރުމަކާއި، ބަލިވުމާއި، ބެންޗުގައި އިންނަން ޖެހޭ ވަގުތުތަކަށް ކެތްކޮށްގެންނެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ކުޅިވަރެއް ނޫނެވެ؛ މިއީ އަވަސް ނަތީޖާއެއް ނުފެނުނަސް ބޭނުންވާ ކަމެއް ހާސިލްކުރުމަށް ދެމިހުރުމާއި، އަޚްލާޤާއި، ހިތްވަރު ދަސްކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

މީގެއިތުރުން، އަވަހަށް ކާމިޔާބު ހޯދުމަށް މަޖުބޫރުކުރުމުގެ ވިސްނުމުން އަޅުގަނޑުމެން ދުރުވާން ޖެހެއެވެ. މޮޅު ނަތީޖާ ހޯދުމަށް ބާރުއެޅުމުގައި ގޯހެއް ނެތް ނަމަވެސް، އެހެން ކުދިންނާ އަޅާކިޔުމުގެ ތެރެއަށް ކުއްޖާ ވައްޓާލެވިގެން ނުވާނެއެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ސަބަބުން މި އަޅާކިޔުންތައް ގެއާ ހަމައަށް ވެސް ފޯރައެވެ. އިންޓަނެޓުގައި ފެންނަނީ އެހެން މީހުންގެ ކާމިޔާބީގެ ކުޑަ މަންޒަރެއް ކަމާއި، އޭގެ ފަހަތުގައިވާ ބުރަ މަސައްކަތާއި ނާކާމިޔާބީތައް ފޮރުވިފައިވާކަން ކުދިންނަށް ވިސްނައިދޭން ޖެހެއެވެ. "ލައިކްސް" އަދި "ވިއުސް" އިން ލިބޭ ވަގުތީ އުފަލާއި، ދިގު މުއްދަތަކުން ހާސިލުކުރާ ހުވަފެނަކާ ދެމެދު ހުރި ތަފާތު އެނގެން ޖެހެއެވެ.

"އަހަންނަށް އަބަދުވެސް ވާނީ ދެރަ ގޮތްގޮތް؟" މިއީ ކޮންމެ ބެލެނިވެރިއަކަށް ވެސް އިވޭނެ އަޑެކެވެ. ބޭނުންވާ ކޮންމެ އެއްޗެއް ވަގުތުން ހޯދައިދިނުމުގެ ބަދަލުގައި "ނޫނެކޭ" ބުނުމަކީ ކުއްޖާގެ ތަރުބިއްޔަތަށް ނުހަނު ފައިދާހުރި ކަމެކެވެ. ބޭނުންވާ އަގުބޮޑު އެއްޗެއް ގަންނަން ފައިސާ އެއްކުރުވަން ދަސްކޮށްދިނުމާއި، އިމްތިޙާނުގެ ނަތީޖާ ރަނގަޅުވާނީ ކެނޑިނޭޅި ކުރާ މަސައްކަތުންކަން ބުނެދިނުމަކީ ކުދި ފިލާވަޅުތަކެކެވެ. ނަމަވެސް މި ކަންކަމުން ހަރުލާނީ ވަރުގަދަ އާދަތަކެކެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، ބެލެނިވެރިން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވެސް ބަލަން ޖެހެއެވެ. ފޯނަށް އަންނަ ނޮޓިފިކޭޝަނަށް އަޅުގަނޑުމެން ކެތްތެރި ނުވާނަމަ، ކުދިންނަށް ކެތްތެރިކަން ދަސްކޮށެއް ނުދެވޭނެއެވެ.

ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީއަކީ ގޯހެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދަސްކުރުމަށް އޮތް ބޮޑު ވަސީލަތެކެވެ. މުހިންމީ ސްކްރީންގެ ސަބަބުން ކުއްޖާގެ ނިދުމާއި، ކުޅިވަރާއި، ޢާއިލީ ގުޅުންތައް ގެއްލިގެން ނުދިއުމެވެ. ފޯނުން ދަސްނުވާ އެތައް ކަމެއް ޙަޤީޤީ ދިރިއުޅުމުން ދަސްވެއެވެ. ކެތްތެރިކަމަކީ ބަލިކަށިކަމެއް ނޫނެވެ. ޒިންމާދާރު މީހަކަށް ވުމާއި، ޢާއިލާއެއް ބިނާކުރުމާއި، ޢިލްމު ހޯދުމަކީ މަޑުމަޑުން ހާސިލުވާ ކަންކަމެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރިންނަށް ދެވޭނެ އެންމެ އަގުހުރި ޖަވާބަކީ "އަދި ނުވޭ" މިއެވެ. އޭގެ މާނައަކީ "ދުވަހަކުވެސް ނުވާނެ" އެއް ނޫނެވެ. އޭގެ މާނައަކީ މަސައްކަތްކޮށް، ކުރިއަށް ދިއުމަށް ވަގުތު އެބައޮތް ކަމެވެ. ދުނިޔެ ކިތަންމެ ހަލުވިވި ނަމަވެސް، ކުދިން ބޮޑުވުމަށް ވަގުތު ބޭނުންވެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާފަމެންނާއި މާމަމެން ދަސްކޮށްދިން އެންމެ އަގުހުރި ފިލާވަޅަކީ މިއީއެވެ. ހުރިހާ ކަމަކީ މިއަދު ވަގުތުން ވާންޖެހޭ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ.

މަޑުމަޑުން އިންތިޒާރުކުރަން ދަސްވުމަކީ، ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ދަތި އުނދަގޫ ހާލަތްތަކާ ކުރިމަތިލުމަށް ކުއްޖާއަށް ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު ހަތިޔާރެވެ. އެއީ ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކުގެ ވަގުތުތަކުގައި ސާބިތުވެ ހުރުމަށާއި، ބޭނުންވާ ލަނޑުދަނޑިތަކަށް ވާސިލުވުމަށް އެޅޭ އެންމެ ވަރުގަދަ ބިންގަލެވެ.

އެހެންކަމުން، މިއަދުގެ ހަލުވި ދުނިޔޭގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރިންނަށް ދެވޭނެ އެންމެ އަގުބޮޑު، އެންމެ ފުރިހަމަ ހަދިޔާއަކީ ހަމަ ޔަގީނުންވެސް ކެތްތެރިކަމުގެ ރިވެތި ސިފައެވެ.