ޓެކްސީ ހަޑިކުރުމުން ނަގާ ފީ: ރާއްޖޭގައި ވަކި މިންގަނޑެއް ކަނޑައަޅަން ޖެހޭތަ؟

ޓެކްސީ ދަތުރެއްގެ ތެރޭގައި ކާރަށް ހޮޑުލެވުމާއި، ކާބޯތަކެތި އެޅި ކާރު ހަޑިވުމަކީ ޑްރައިވަރުންނަށް ދިމާވާ ވަރަށް ބޮޑު ތަކުލީފެކެވެ. މިއީ ޑްރައިވަރުގެ މަސައްކަތުގެ މާހައުލު ހަލާކުވެ، އާމްދަނީއަށް ހުރަސްއެޅޭ ކަމެއް ވެސް މެއެވެ. 

މިއަދު ހުޅުމާލެއިން މާލެއަށް ކުރި ޓެކްސީ ދަތުރެއްގައި ކާރެއްގެ ތެރެއަށް ކުޑަކުއްޖަކު ހޮޑުލި ހާދިސާއަކީ އެންމެންގެ ސަމާލުކަމަށް އައި ކަމެކެވެ. މި ހާދިސާއިން އެނގުނީ، މިފަދަ ކަންކަމުގައި ރާއްޖޭގައި މިހާރު އަމަލުކުރާ އުސޫލަކީ ހަޑިކުރި ފަސިންޖަރުގެ އަތުން އެ ވެހިކަލް ސާފުކުރުމަށް ދާ ހަރަދު ހޯދުން ކަމެވެ. މިނިވަން ވިސްނުމަކުން ވިސްނާނަމަ، މިއީ ކަންކުރަންޖެހޭނެ ގޮތެވެ. ސަބަބަކީ މިފަދަ ކަމެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ކާރު ސާފުކުރުމަށް ޑްރައިވަރުގެ އަތުން މި ހަރަދުވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް އެއް ދުވަހެއްގެ ހަތަރުދަމުން ހޯދާ އާމްދަނީއެވެ. 

ކާރެއް ވަރަށް ބޮޑަށް ހަޑިވެއްޖެނަމަ، ޑްރައިވަރަށް ޖެހެނީ ހިދުމަތް މެދުކަނޑާލައި ޕްރޮފެޝަނަލްކޮށް ކާރު ސާފުކުރާ ތަނަކަށް ގެންދާށެވެ. ރާއްޖޭގައި މި ހަރަދު ފަސިންޖަރުގެ އަތުން ނެގި ނަމަވެސް، ވަކި ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަދެއް ނެތުމުން، މިކަމަށް ނަގާ ފައިސާގެ އަދަދު ބިނާވަނީ އެވަގުތު ސާފުކުރަން ދާ ހަރަދެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުންނާއި ތަރައްގީވެފައިވާ ގައުމުތަކުގައި މިކަމަށް ވަނީ ވަކި އުސޫލުތަކެއް އެކުލަވާލާފައެވެ.

މިކަމުގައި ރާއްޖޭގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއްކަމަކީ، ސަރުކާރުގެ ޓެކްސީ ލައިނުން މިފަދަ ކަންކަމުގައި އެއްވެސް ފީއެއް ނުނެގުމެވެ. "ފަރުދުން" މީޑިއާއާ ވާހަކަ ދައްކަމުން އެމްޓީސީސީގެ ފަރާތުން ބުނީ، މާލޭ ޓެކްސީގައި ހޮޑުލުމަށް ބޭނުންކުރާނެ ކޮތަޅު ވެސް ހުންނާނެކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ކަމެއް ދިމާވެ ކާރު ހަޑިވި ނަމަވެސް، އެއްވެސް ފީއެއް ކަސްޓަމަރުންގެ އަތުން ނުނަގާނެކަމަށް ވަނީ ބުނެފައެވެ. އެހެންކަމުން މިކަމުގައި ހައްލެއް ބޭނެނުންވެފައި މިވަނީ ޕްރައިވެޓް ޓެކްސީ ތަކަށެވެ.

ދެވަނަ ޤައުމުތަކުގެ ތަޖުރިބާ:

• ސިންގަޕޫރު (ގްރެބް): ސިންގަޕޫރުގެ މަގުބޫލު ޕްލެޓްފޯމް 'ގްރެބް' ގައި ހަޑިވާ ބާވަތަށް ބަލައި އަގުތައް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. އެގޮތުން ކާބޯތަކެތި އެޅި ކާރު ހަޑިވުމުން 30 ސިންގަޕޫރު ޑޮލަރު، ހަށިގަނޑުން ބޭރުވާ އެކި ދިޔާތަކެއްޗަށް 75 ސިންގަޕޫރު ޑޮލަރު އަދި ހޮޑުލައިފިނަމަ 120 ސިންގަޕޫރު ޑޮލަރުގެ ފީއެއް ނަގައެވެ. މި ފީ ނަގަނީ ޑްރައިވަރުންނާއި ފަސިންޖަރުން ފޮނުވާ ފޮޓޯއާއި މަޢުލޫމާތު ބެލުމަށްފަހުގައެވެ.
• އޫބަރ: ދުނިޔޭގެ އެކި ޤައުމުތަކުގައި އޫބަރއިން ވެސް ވެހިކަލަށް ލިބޭ ގެއްލުމާއި ހަޑިވުމަށް ބަލައި ކަސްޓަމަރުންގެ އަތުން ފީ ނަގައެވެ. މިކަމަށްޓަކައި ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ފޮޓޯއާއި ސާފުކުރި ބިލް ހުށަހަޅަންޖެހެއެވެ.
• ލަންޑަން: ޓްރާންސްޕޯޓް ފޮރ ލަންޑަން (ޓީއެފްއެލް) އިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގައި ފަސިންޖަރެއްގެ ސަބަބުން ޓެކްސީ ހަޑިވެ ޚިދުމަތް މެދުކަނޑާލަން ޖެހިއްޖެނަމަ، "ސޮއިލިންގ ޗާޖް" އެއްގެ ގޮތުގައި 60 ޕައުންޑާ ހަމައަށް ނެގުމުގެ ހުއްދަ ޑްރައިވަރުންނަށް އޮވެއެވެ. މިއީ ސާފުކުރުމުގެ ޚަރަދުގެ އިތުރުން ޑްރައިވަރުގެ ވަގުތު ގެއްލުމުގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
• އޮސްޓްރޭލިއާ: އޮސްޓްރޭލިއާގެ އެކި ސްޓޭޓްތަކުގައި ވެސް މިފަދަ ވަކި އަގުތަކެއް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. ކުއީންސްލޭންޑްގައި 172 އޮސްޓްރޭލިއަން ޑޮލަރާ ހަމައަށް، ނިއު ސައުތު ވޭލްސްގައި 120 ޑޮލަރާ ހަމައަށް އަދި ސައުތު އޮސްޓްރޭލިއާގައި 88 ޑޮލަރުގެ ފީއެއް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.

 
ސާފުކުރުމުގެ ވަކި ފީއެއް ކަނޑައެޅުން މުހިންމުވަނީ ކީއްވެ؟

ފަސިންޖަރަކަށް ކާރު ތެރެއަށް ހޮޑުލެވުމަކީ ލަދުވެތި ހާދިސާއަކަށް ވިޔަސް، ޑްރައިވަރަކަށް މިއީ ގޮނޑި ފޮހެލުމަށްވުރެ މާ ބޮޑު ކަމެކެވެ. ޖެހިގެން އަންނަ މީހާއަށް ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ ކުރިން ވެހިކަލް ޑިސްއިންފެކްޓްކޮށް، ވަސް ކަނޑުވައި، ޕްރޮފެޝަނަލްކޮށް ސާފުކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި މިފަދަ ކަމެއް ދިމާވުމުން ޓެކްސީއެއް މަދުވެގެން 1 ނުވަތަ 2 ގަޑިއިރަށް، އަދި ބައެއް ފަހަރު އެއަށްވުރެ ގިނަ ވަގުތަށް ދަތުރުތައް ހުއްޓާލަން ޖެހި، ޑްރައިވަރުގެ އާމްދަނީއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރެއެވެ.

މިހާރު އޮންނަ އާދަކާދައިގެ ދަށުން، ކާރު ސާފުކުރާ ތަނަކުން އަގުކުރާ ގޮތެއްގެ މަތިން ދަތުރުވެރިޔާގެ އަތުން ފައިސާ ނަގައެވެ. ކާރު ޕްރޮފެޝަނަލްކޮށް ސާފުކުރަން ޖެހޭ ފަދަ ހާލަތްތަކުގައި މިއީ އިންސާފުވެރި ގޮތަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، ޢާންމުކޮށް ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ވަކި އަގުތަކެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން، ދައްކަންޖެހޭނީ ކިހާ އަދަދެއްކަން ކުރިން ދަތުރުވެރިންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. އަދި އަނެއްކޮޅުން، ސާފުކުރުމުގެ ހަރަދު ހޯދާނެ ސީދާ އުސޫލެއް ނެތުމަކީ ޑްރައިވަރުންނަށްވެސް އޮންނަ ނުތަނަވަސްކަމެކެވެ.

ދަތުރުވެރިންނަށް ވެސް ރައްކާތެރިކަން ބޭނުންވޭ

ޑްރައިވަރުންނަށް ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހައްގުވާ ފަދައިން، އިންސާފުން ބޭރުން ނަގާ އަގުތަކުން ދަތުރުވެރިން ރައްކާތެރިކުރުމަކީވެސް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. އެގޮތުން، ކަނޑައެޅޭ މިންގަނޑެއްގެ ތެރެއިން، ހާދިސާ ހިނގިކަމުގެ ހެކި (ފޮޓޯ ނުވަތަ ވީޑިއޯ) އަދި ކާރު ސާފުކުރި ތަނުގެ ފައިސާގެ ރަޝީދު ދެއްކުން ފަދަ ކަންކަން ލާޒިމުކުރެވިދާނެއެވެ.

މީގެއިތުރުން، ނަގާފައިވާ ފީއަކީ އެކަށީގެންނުވާ އަދަދެއް ކަމަށް ދެކޭނަމަ ޝަކުވާ ހުށަހެޅޭނެ ނިޒާމެއް އޮންނަންވާނެއެވެ. މިހާރުވެސް ޓްރާންސްޕޯޓް މިނިސްޓްރީގެ ޓެކްސީ ޝަކުވާ ފޯމު މެދުވެރިކޮށް، އިތުރަށް ނެގި ފައިސާގެ މައުލޫމާތާއި، ޓެކްސީގެ ތަފްސީލާއި، ފޮޓޯ އަދި ވީޑިއޯ ފަދަ ހެކިތައް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު އޮވެއެވެ. މިއީ ސާފުކުރުމުގެ ފީތަކާ ގުޅޭ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް ޙައްލުކުރުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ބިންގަލެކެވެ.

ޓެކްސީ ހިދުމަތަށް ބޭނުންކުރާ މޯބައިލް އެޕްތަކުން ފައިސާ ނެގުމުގެ ކަންތައް ރެގިއުލޭޓު ކުރެވިދާނެ

ޓެކްސީ ބުކިންގ އަދި ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ނިޒާމު ޑިޖިޓަލްވަމުންދާއިރު، މިފަދަ ސާފުކުރުމުގެ ފީތައް ސީދާ އެޕްލިކޭޝަންގެ ތެރެއަށް ތަޢާރަފު ކުރެވިދާނެއެވެ. ކާރު ހަޑިވާ ހާލަތްތަކުގައި ޑްރައިވަރާއި ދަތުރުވެރިޔާ އަގާމެދު ބަހުސްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އެޕްލިކޭޝަން މެދުވެރިކޮށް މައްސަލަ ރެކޯޑުކޮށް، ކަނޑައެޅިފައިވާ ރަސްމީ އަގު ނަގައި، ޑިޖިޓަލް ރަސީދެއް ދޫކުރެވިދާނެއެވެ.

މީގެ ސަބަބުން ދެފަރާތަށްވެސް ފައިދާ ކުރާނެއެވެ. ޑްރައިވަރުންނަށް ލިބެންޖެހޭ ޙައްޤު ބަދަލު ލިބޭނެކަމުގެ ޔަޤީންކަން އޮންނާނެއެވެ. އަދި ދަތުރުވެރިން އަތުން މާބޮޑެތި އަގުތައް ނުނެގޭނެކަމުގެ ރައްކާތެރިކަން ލިބޭނެއެވެ.

ޤައުމީ ފެންވަރުގެ މިންގަނޑެއް ބޭނުންވޭތަ؟

ޓެކްސީއެއް ހަޑިކޮށްފިނަމަ އޭގެ ބަދަލު ދަތުރުވެރިޔާ ދޭންޖެހޭނެ ކަމާމެދު އެއްވެސް ހިޔާލުތަފާތުވުމެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ބޮޑު ސުވާލަކީ، ވަކިވަކި ހާލަތްތަކުގައި ހިތުހުރި އަގެއް ނެގުމުގެ ބަދަލުގައި، ދެފުށް ފެންނަ، ގަވާއިދެއްގެ ތެރެއިން ހަމަޖެހިފައިވާ މިންގަނޑަކަށް ރާއްޖެ ބަދަލުވާންވީ ވަގުތު ޖެހިއްޖެތޯއެވެ؟

ޓެކްސީ ދާއިރާ ޑިޖިޓަލްވެ ހަރުދަނާވަމުން އަންނައިރު، މިއީ ސާފު އުސޫލުތަކެއްގެ ތެރެއިން ހައްލުކުރަންޖެހޭ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުންނަށް މިއީ އެމީހުންގެ އާމްދަނީ އާއި މަސައްކަތް ރައްކާތެރިކުރުމެވެ. ދަތުރުވެރިންނަށް މިއީ ކާރަށް އެރުމުގެ ކުރިން އެމީހުންގެ ޒިންމާތައް އެނގުމެވެ. އަދި ރެގިއުލޭޓަރުންނަށް މިއީ ދެފަރާތަށްވެސް އިންސާފުވެރި، އަދި ދަތުރު ފެށުމުގެ ކުރިން އެންމެންނަށްވެސް ގަވާއިދުތައް ސާފުކޮށް އެނގޭނެ ފަދަ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމެވެ.