ސައިންސް / ރިޕޯޓް
މޯބައިލް ފޯނުގެ ދުނިޔޭގައި ވިދާލި ނޮކިއާގެ ދަތުރު

ނޮކިއާގެ އުފެއްދުމެއް ފޮޓޯ: އިންޓަނެޓް
ނޮކިއާއަކީ މާކެޓް ހިފެހެއްޓުމުން ފެށިގެން ވިއްކާލުމާ ހަމައަށް، ފަހުގެ ތާރީޚްގައި އެންމެ ސަމާލުކަން ހޯދި އުފެއްދުން ތަކުގެ ތެރެއިން އުފެއްދުމެކެވެ. ނޮކިއާގެ މައްޝޫރުކަމާއި، ހަލުވި ކަމާއި އެކު ވެއްޓުމާއި، އަދި މައިކްރޯސޮފްޓުން ނޮކިއާގެ މޯބައިލް ވިޔަފާރި 4.6 ބިލިއަން ޕައުންޑަށް ގަތުމަށް ނިންމި ސަބަބުތަކަކީ ކޮބައިބާއެވެ؟

ނޮކިއާ ކުންފުނި އުފެއްދި ދެ ފަރާތް ކަމުގައިވާ ފްރެޑްރިކް އައިޑެސްޓަމް އާއި ލިއޯ މިޝަލިން
ނޮކިއާގެ ތާރީޚް
ނޯކިއާ އުފެދުނީ 1865 ވަނަ އަހަރު ކަރުދާސް އުފައްދާ ފެކްޓްރީއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. 20 ވަނަ ގަރުނުގެ މެދުތެރޭގައި، އެ ކުންފުނިން ކޭބަލް، ރަބަރު އަދި އިލެކްޓްރޯނިކްސްގެ ދާއިރާއަށް ފުޅާވެގެން ދިޔައެވެ.
އެ ކުންފުނީގެ ބޮޑު ކުރިއެރުން އައީ 1980 ގެ އަހަރުތަކުގައި މޮބައިލް މުވާސަލާތީ މާރކެޓަށް ވަދެގެންނެވެ. ފިންލޭންޑުގެ ސަރުކާރުން ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު އަސްކަރީ ރޭޑިއޯ ޓެކްނޮލޮޖީ ދިރާސާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ހަވާލުކުރުމާ ގުޅިގެން، ނޯކިއާއަށް މުވާސަލާތީ ނިޒާމުތަކުގެ ތަޖުރިބާ ލިބުނެވެ.

ނޮކިއާ އަވަށުގައި ހުޅުވި ފުރަތަމަނޮކިއާ ކާރު ހާނާ ، ނޮކިއާއަށް ނަން ދެވުނީ އެއަވަށުގެ ނަމުން
ކުޑަ، އަގުހެޔޮ އަދި ގިނަ ފީޗަރތަކެއް ހިމެނޭ ވަސީލަތްތައް ތަޢާރަފުކުރުމުގެ ސަބަބުން، ނޯކިއާއަށް ދުނިޔޭގެ އަވަސް ދުވެލީގައި ކުރިއަރަމުންދިޔަ މާރކެޓަށް ވަދެވުނެވެ. އެގޮތުން 1992 ވަނަ އަހަރު ނޯކިއާއިން ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ ޖީއެސްއެމް ފޯނު ކަމުގައިވާ 1011 ނެރުނެވެ.

ނޮކިއާގެ ފުރަތަމަ ފޯނު 1011
1994 ވަނަ އަހަރު: މަޝްހޫރު ނޯކިއާ 2110 އިން އެސްއެމްއެސް އާއި ނޯކިއާ ރިންގްޓޯން ފަދަ ފީޗަރތައް ތަޢާރަފުކުރިއެވެ.
1997 ވަނަ އަހަރު: ނޯކިއާގެ 6110 އިން ސްނޭކް ގޭމް ތަޢާރަފުކުރިއެވެ. މިއީ ނޯކިއާގެ މަޤާމު ސަޤާފަތުގައި ސާބިތުކޮށްދިން ކުޅިވަރެވެ.
1998 ވަނަ އަހަރު: ނޮކިއާ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު މޮބައިލް ފޯނު އުފައްދާ ފަރާތަށްވެ، މޮޓޮރޯލާ ފަހަތަށް ޖައްސާފައެވެ.
2000 ގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅުގައި، ނޮކިއާއަކީ އިތުބާރާއި އައު އީޖާދުތަކާއި އަގުހެޔޮކަމުގެ ނަމޫނާއަކަށް ވެފައިވާ ކުންފުންޏެކެވެ. ނޮކިއާއިން ސިމްބިއަން ނަމަކަށް ކިޔާ އޮޕަރޭޓިންގ ސިސްޓަމަކަށް ބޮޑު އިންވެސްޓްމަންޓެއް ކުރިއެވެ. މިއީ ގިނަ ނޮކިއާ ވަސީލަތްތަކުގައި ބޭނުންކުރެވުނު ސިސްޓަމެކެވެ.
2000 ވަނަ އަހަރު، ނޮކިއާ 3310 ސަޤާފީ ތަރިކައަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ. ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި މިފޯނުގެ 125 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ޔުނިޓް ވިކުނެވެ.

ނޮކިއާގެ ސްނޭކް ގޭމް
އަދި 2002 ވަނަ އަހަރު، ނޮކިއާއިން ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ 3ޖީ ފޯނު ކަމުގައިވާ ނޮކިއާ 6650 ނެރުނެވެ. 2008 ވަނަ އަހަރު، ގޫގުލްއިން އެންޑްރޮއިޑް ނެރުނެވެ. މިއީ އަވަހަށް މަޤްބޫލުވެގެން ދިޔަ އޯޕަން ސޯސް ޕްލެޓްފޯމެކެވެ.
ނޮކިއާގެ އަލި ފަނޑުވެގެންދިޔަ ބައެއް ސަބަބު
- ވާދަވެރި ޓީމުތަކުން ދެ ވަކި އޮޕަރޭޓިންގ ސިސްޓަމެއްގެ މައްޗަށް - ސިމްބިއަން އަދި މީގޯ - ސާފު ދިމާއެއް ނެތި މަސައްކަތް ކުރިއެވެ.
- އިދާރީ ބިއުރޮކްރަސީގެ ސަބަބުން ނިންމުންތައް ނިންމުން ލަސްވެ، އައު އީޖާދުތައް ކުރުމަށް ލަސްވެގެން ދިޔައެވެ.
- އިންޖިނިއަރުން ހާޑްވެއަރގެ ދެމިހުރުމަށް އިސްކަންދީ، ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ ތަޖުރިބާއަށް އަހައްމިއްޔަތުކަން ނުދިނެވެ.
މީގޯ އޮޕަރޭޓިންގ ސިސްޓަމް ހިމެނޭ ނޯކިއާ އެން9 ފަދަ ޕްރޮޓޯޓައިޕްތަކުން އުއްމީދު ފެނުނު ނަމަވެސް، އެ އުފެއްދުންތައް ނެރެވުނީ މާ ލަހުންނެވެ.
2011 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އައިއިރު، ނޮކިއާއިން މައިކްރޯސޮފްޓާ ގުޅިގެން މީގޯ ދޫކޮށްލައި ވިންޑޯސް ފޯނަށް ބަދަލުވިއެވެ.
ނަމަވެސް މި ޕްލެޓްފޯމަށް އެޕް ތައްޔާރުކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ސަމާލުކަން ނުލިބުމުގެ ސަބަބުން، ނޮކިއާއަށް ވާދަކުރުމަށް ބޭނުންވާ އެޕްތައް ނުލިބުނެވެ. 2013 ވަނަ އަހަރު، މައިކްރޯސޮފްޓުން 7 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ނޮކިއާގެ މޮބައިލް ޑިވިޜަން ގަތެވެ.
އެއްއިރެއްގައި ދުނިޔޭގެ މޮބައިލް ދާއިރާގެ ބޮޑު ބާރަކަށްވެފައިވާ ނޮކިއާ، ސްމާޓްފޯނުގެ ޒަމާނުގައި މުހިންމުކަން ގެއްލިފައިވާ ކުންފުންޏަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ.
މިއަދު، ނޮކިއާ ދެމިއޮތީ ޓެލެކޮމިއުނިކޭޝަންސް ކުންފުންޏެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ ވެއްޓުމަކީ ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާގައި ދިރާސާކުރެވޭ މައުޟޫއެކެވެ:
- ބަދަލުވާން ނުވަތަ ހަލާކުވާން: ނޮކިއާ ބަދަލުތަކާ އެކު ކުރިއަށް ދިއުމަށް ނުކުޅެދުމުގެ ސަބަބުން އެ ކުންފުނި ހަލާކުވެގެން ދިޔައެވެ.
- އެތެރޭގެ އެއްބައިވަންތަކަން މުހިންމު:ކުންފުނީގެ އެތެރޭގައި އުފެދުނު ބައިބައިވުންތަކުގެ ސަބަބުން ނިންމުންތައް ނިންމުން ލަސްވެގެން ދިޔައެވެ.
- އައު އީޖާދުތައް ކުރުމުގައި ހުއްޓުމެއް ނެތި ކުރިއަށް ދާންޖެހޭ: ކުރީގެ ކާމިޔާބީގެ މައްޗަށް ބަރޯސާވެ ތިބުމަކީ މަރުގެ ސަބަބަކަށް ވެދާނެ ކަމެކެވެ.
ނޮކިއާގެ ބާރުވެރިކަމުގެ ޒަމާން
ގިނަ މީހުންނަށް، ނޮކިއާއަކީ ހަމައެކަނި ބްރޭންޑެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ސަގާފީ ނިޝާނެކެވެ. 1990 އަދި 2000 ހުގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅުގައި، ނޮކިއާއިން މޯބައިލް ފޯނު މާކެޓް ހިފެހެއްޓިއެވެ. އެއީ އިތުބާރުހުރި ނޮކިއާ 3310 ކަމުގައިވިޔަސް ނުވަތަ ނޮކިއާގެ މަޤްބޫލު ސްނޭކް ގޭމް ކަމުގައިވިޔަސް، ނޮކިއާ ވެގެންދިޔައީ ކޮންމެ ގެއެއްގައިވެސް ދެނެގަނެވޭ ނަމަކަށެވެ.
މާކެޓް ލީޑަރޝިޕް: 2007 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް، ނޯކިއާގެ ސްމާޓްފޯނު މާކެޓް ޙިއްޞާ %49.4 ގައި ހުއްޓެވެ.
ހާޑްވެއަރގައި އައު އީޖާދު ހޯދުން: ނޯކިއާއިން ހާޑްވެއަރ ޑިޒައިންކުރުމުގެ މާހިރަކަށްވެ، ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ކަންކޮޅުތަކެއްގައި މަޤްބޫލުވި ، ބޭނުންކުރަން ފަސޭހަ ފޯނުތަކެއް އުފެއްދިއެވެ.
"އޭރު، އެއީ ބްރޭންޑާ މާ ބޮޑު ގުޅުމެއް އޮންނަ ކަމެއް ނޫން، އޭރު މުހިންމީ މޮޑެލް ނަންބަރު،" ސީސީއެސް އިންސައިޓްގެ އެނަލިސްޓް ބެން ވުޑް ބުނެފައިވެއެވެ. " އަތުގައި އޮތީ 3210 އެއް ނުވަތަ 3310 އެއްތޯ؛ އެއީ މީހުން އޭރު އެނގެން ބޭނުންވި ހަމައެކަނި އެއްޗަކީ."

އައިފޯން ތަޢާރަފް ކުރުން
ބަދަލުވުމުގެ ނުކުތާ: އައިފޯން އުފަންވުމުގެ އަސަރު
ނޮކިއާގެ ބާރުވެރިކަން ފެށި ނެތިގެން ދިޔައީ ޞިނާޢަތަށް މުޅިން އައު މާނައެއް ގެނެސްދީ 2007 ގައި ސްޓީވް ޖޮބްސް އައިފޯން ތަޢާރަފުކުރުމުންނެވެ.
އެޕަލްގެ ޗިސްނުންހުރީ މުސްތަޤްބަލް އޮތީ ސޮފްޓްވެއަރ އިސްކުރުމުންކަމެވެ. ހަރުދަނާ އޮޕަރޭޓިންގ ސިސްޓަމަކާ ގުޅިފައިވާނަމަ، ބޮޑު ސްކްރީނެއް އެކުލެވޭ މޮޅު ފޯނެއް އުފެއްދިދާނެކަމެވެ.
ހާޑް ވެއަރ ކިތަންމެ ވަރުގަދަ ނަމަވެސް ނޮކިއާގެ ސިމްބިއަން އޯއެސް ފަހަތަށް ޖައްސާލީ އައިއޯއެސްއެވެ.
ނޮކިއާގެ މާކެޓް ޙިއްޞާ ދަށަށް ގޮސްފައިވާ ގޮތް:
2007: ނޯކިއާގެ މާކެޓް ޙިއްޞާ - 49.4%
2008: 43.7%
2009: 41.1%
2010: 34.2%
2013: 3%
2023 ވަނަ އަހަރުގެ 4 ވަނަ ކުއާޓަރުގައި ނޯކިއާގެ މިހާރުގެ މާކެޓް ޝެއަރ ސްމާޓްފޯނު މާކެޓުގައި ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި އޮތީ ދަށްކޮނެވެ. އެއީ ގާތްގަނޑަކަށް %1 ގައި ހިފެހެއްޓިފައި އޮތް އޮތުމެވެ.
މައިކްރޯސޮފްޓުން ނޯކިއާ ގަތީ ކީއްވެ؟
2013 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އައިއިރު، ނޮކިއާގެ މޯބައިލް ވިޔަފާރި ދިޔައީ ފަންޑުވަމުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މައިކްރޯސޮފްޓުން އެ ވިޔަފާރި 4.6 ބިލިއަން ޕައުންޑަށް ގަތުމަށް ނިންމިއެވެ. ކީއްވެގެންތޯ؟
ދެ ކުންފުންޏަށްވެސް އެޕަލް އަދި ގޫގުލްގެ ބާރުވެރިކަން އޮތް މޯބައިލް މާކެޓެއްގައި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހުނެވެ.

މައިކްރޯސޮފްޓް އަދި ނޮކިއާގެ ލުމިއާ
މައިކްރޯސޮފްޓަށް ހުރި ސްޓްރެޓީޖިކް ސަބަބުތައް
ވިންޑޯސް ފޯން އުފެއްދުން: ނޮކިއާގެ ފްލެގްޝިޕް ސްމާޓްފޯނުތަކުގައި މިހާރުވެސް ހިންގަނީ މައިކްރޯސޮފްޓްގެ ވިންޑޯސް ފޯން އޯއެސްއެވެ. ވިޔަފާރި އެއްކޮށްލުމުން ބޮޑު ބާރެއް ލިބިގެންދެއެވެ.
އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކުރުން : މައިކްރޯސޮފްޓަށް ނޮކިއާގެ ހާޑްވެއަރ ތަޖުރިބާ ބޭނުންކޮށްގެން ވާދަވެރި އުފެއްދުންތައް އިތުރަށް ތަރައްޤީކުރެވިދާނެއެވެ.
އުފެދެމުންއަންނަ މާކެޓްތަކުގެ ތަޖުރިބާ: އުފެދެމުންއަންނަ މާކެޓްތަކާ ބެހޭގޮތުން ނޯކިއާގެ ތަޖުރިބާއަކީ މައިކްރޯސޮފްޓްގެ މޯބައިލް ސްޓްރެޓެޖީއަށް ވަރަށް މުހިންމު އެއްޗެކެވެ.
ޕޭޓެންޓްތަކާއި ޓެކްނޮލޮޖީ: ނޯކިއާގެ އަތުގައި 4 ބިލިއަން ޑޮލަރު (2.6 ބިލިއަން ޕައުންޑު) އަގުހުރި މުހިންމު މޯބައިލް ޕޭޓެންޓްތައް ހުއްޓެވެ.
ނޮކިއާގެ އަލުން އުފެއްދުން
ނޮކިއާގެ ހޭންޑްސެޓް ޑިވިޜަން މައިކްރޯސޮފްޓަށް ބަދަލުވިއިރު، ކުންފުނި ނިމުމަކާ ހަމައަކަށް ނާދެއެވެ. ނޮކިއާގެ އަލުން އުފެއްދުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ:
ރަބަރުން ޓެކްނޮލޮޖީއަށް: މީގެ ކުރީގެ ތާރީޚުގައި، ނޯކިއާއިން ރަބަރު ބޫޓުން ފެށިގެން ކާރު ޓަޔަރާ ހަމައަށް ހުރިހާ އެއްޗެއް އުފެއްދިއެވެ.
މޯބައިލް ނެޓްވޯކްތައް: ނޮކިއާއިން ސީމެންސްގެ ބްރޯޑްބޭންޑް ނެޓްވޯކް ވިޔަފާރީގެ ޙިއްޞާ ގަނެ، ކުންފުނި މޯބައިލް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރގެ ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައި ޤާއިމުކުރިއެވެ.
މެޕްސް ޑިވިޜަން: ނޮކިއާގެ ހިއަރ މެޕްސްއަކީ ޑޭޝްބޯޑް ނެވިގޭޝަން ހުރި ކާރުތަކުގެ %80 ގައި ބޭނުންކުރާ މެޕިންގ ސޮފްޓްވެއަރއެވެ.
ޕޭޓެންޓްތަކުގެ ބާރު: ނޮކިއާގެ ޕޭޓެންޓްތަކަށް މިއަދުވެސް ދުނިޔޭގެ މޯބައިލް ޓެކްނޮލޮޖީ ބިނާވެފައިވެއެވެ.
މާކެޓްގެ ފަހަތުގައި އޮތްނަމަވެސް މިއަދު، " ނޮކިއާ" ފޯރިއާއެކު ކުރިއަށްދަނީ ، ނެޓްވޯކްތަކާއި، މެޕިންގ، އަދި އާ ގޮތްތައް ހޯދުމަށް އަމާޒުކޮށް، މެއިންސްޓްރީމް މަޤްބޫލުކަމުގެ ޕްރެޝަރެއް ނެތިއެވެ.
އައު ބާބެއް
ނޮކިއާގެ ވާހަކައަކީ ޓެކްނޮލޮޖީއަށް އަންނަ ހަލުވި ބަދަލުވުމުގެ ހެއްކެކެވެ. އެ ކުންފުނި ދުނިޔޭގެ ބާރުވެރިކަމުން ފެށިގެން ފަނޑުވެގެންދިޔަ ވާހަކައަކަށް ބަދަލުވިއެވެ.އެހެންނަމަވެސް ނޮކިއާ ބަދަލުވުމުގެ ޤާބިލުކަމަކީ އެއްވެސް ފަރާތަކުން ފަހަނައަޅާ ނުދެވޭފަދަ އެއްޗެކެވެ.
ނޮކިއާގެ ލޯގޯ މިހާރު މިލިއަނުން ގުނާ ހޭންޑްސެޓްތަކުގައި ނުފެނުނު ކަމުގައިވިޔަސް، އޭގެ ތަރިކަ ދެމިއޮތީ މޯބައިލް ނެޓްވޯކްތަކާއި، މެޕިންގ ސިސްޓަމްތަކާއި، އަދި އާ ގޮތްތައް ހޯދުމާއި އަލުން އުފެއްދުމުގެ ނިޝާނެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި މަދު ޝެއަރއެއް އޮތްނަމަވެސް، ނޯކިއާ (އެޗް.އެމް.ޑީ ގްލޯބަލްގެ ދަށުން) ފީޗަރ ފޯނުތަކާއި ވަރުގަދަ ސްމާޓްފޯނުތަކުގެ ޚާއްޞަ ދާއިރާތަކުގައި ރަނގަޅަށް ކުރިއަރަމުންދެއެވެ. އަގުހެޔޮ އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ޑިވައިސްތަކަށް އަމާޒުކުރުމުގެ ސަބަބުން ޔޫރަޕް ، އެފްރިކާ އަދި އުތުރު އެމެރިކާ ފަދަ މާކެޓުތަކުގައި އޭގެ ޝިޕްމަންޓްތައް އަހަރުން އަހަރަށް އިތުރުވެފައިވެއެވެ.
ޔޫރަޕްގެ ބައެއް ސަރަޙައްދުތަކުގައި ނޮކިއާ ވަނީ އެންމެ މަތީ ފަސް ބްރޭންޑްގެ ތެރޭގައި ހިމެނިފައެވެ. އަދި އެމެރިކާގައި ނޮކިއާ ސީ-ސީރީޒް ފަދަ އެންޓްރީ-ލެވެލް ސްމާޓްފޯނުތަކާއެކު ރަނގަޅު ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައިވެއެވެ. ނޮކިއާގެ "ފީޗަރ ފޯނު ދާއިރާ" ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ވަރުގަދަކޮށް ދެމިއޮތުމާއެކު، ނޯކިއާ 105 ފަދަ މޮޑެލްތައް މަޤްބޫލުވެ، އޭގެ ޖުމްލަ ފައިދާގެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރެއެވެ.
މި ބްރޭންޑުން މާކެޓް ޝެއަރ އަލުން ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރަނީ ދެމެހެއްޓެނިވިކަމާއި، ސޮފްޓްވެއަރ އަޕްޑޭޓްތަކާއި، މެދުފަންތީގެ އަދި އަގަށް ބަލާ ކަސްޓަމަރުންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން އަގުހެޔޮ ޑިވައިސްތަކަށް އިސްކަންދީގެންނެވެ.