ބަދުރުގެ ދުވަސް: ޙައްޤާއި ބާޠިލް ވަކިކުރި ދުވަސް

ދުނިޔޭގައި ހިނގާ ކޮންމެ ކަމަކަށް ސަބަބެއް ވެއެވެ.  އިންސާނާ ދުނިޔޭގައި ލެއްވުމާއި އެއިންސާނާ ފިތުރަތުގެ ސާފުކަން މަތީގައި ދުނިޔެއަށް ފޮނުއްވުމެވެ. އޭނާ ދުނިޔޭގައި ހިނގާނެ މަގު އިޚްތިޔާރު ކުރުމެވެ. 

އެންމެ ކުދި ކަންކަމުން ފެށިގެން އެެންމެ ބޮޑެތި ކަންކަންކަމަށް ސަބަބު މެދުވެރި ކުރައްވާފައިވާއިރު މުސްލިމުންނަށް ބޮޑު ފަތަޙައެއް ލިބިގެން ދިޔަ ބަދުރު ހަނގުރާމަ ހިނގުމަށްވެސް ސަބަބެއް ވާނެތާއެވެ. 

އެގޮތުން ބަދުރު ހަނގުރާމަ ހިނގުމަށް މެދުވެރިވި މައިގަނޑު އެއްސަބަބަކީ ޙައްޤާއި ބާޠިލުގެ ދެމެދުގައިވާ ފުށުއެރުން ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި އޮތުމެވެ.  ޙައްޤު އޮތީ މުސްލިމުންނާއި، މުޙައްމަދު ﷺ ގެ ލަޝްކަރާއި، މާތްﷲ އަށް އެބޭކަލުން ކުރެއްވި ހެޔޮ ހީފުޅުގެ މައްޗަށެވެ. ބާޠިލު އޮތީ ޤުރައިޝުންނާއި، އެބައިމީހުންގެ ކާބަފައިންގެ ޒަމާނުން ފެށިގެން ހިފަހައްޓަމުން އައި އާދަކާދަތަކުގެ މައްޗަށެވެ. މާތްﷲގެ ފޮތުގައި ވަޙީކުރައްވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ: (ދެބައިންކުރެ އެއްބަޔަކީ ތިޔަބައިމީހުންނަށް އޮތް އެއްޗެއްކަމަށް ﷲ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ވަޢުދުކުރެއްވިހިނދު ހަނދުމަކުރާށެވެ).

އެހެންކަމުން، ޙައްޤު ނެގެހެއްޓުމަށާއި ބާޠިލު ނައްތާލުމަށްޓަކައި ކުރިމަތިލުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. މައްކާއިން މަދީނާއަށް ހިޖުރަކުރެއްވުމަށްފަހު، އަންޞާރީ ބޭކަލުން ރަސޫލާ ﷺ އަށާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބުންނަށް އެހީތެރިވެވަޑައިގަތެވެ. އެބޭކަލުންގެ މުދަލާއި، ގެދޮރާއި، ވިޔަފާރި އެބޭކަލުންނާ ހިއްސާކުރެއްވިއެވެ.

ޤުރައިޝުންގެ އާދަކާދަތަކާއި އިލާހުންތައް ފަނާވެދާނެތީ އެބައިމީހުން ބިރުގަތެވެ. މީގެ ސަބަބުން މުސްލިމުންނާއި އަންޞާރީންނާ ދެކޮޅަށް ތެދުވެ، ހުރިހާ ފަރާތަކުން އެބޭކަލުންނަށް ދަތިކުރަން ފެށިއެވެ. ނަބިއްޔާ ﷺ އާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބުން ތިއްބެވީ ޝާމްކަރައަށް ދާ ޤުރައިޝުންގެ ވިޔަފާރި ގާފިލާތައް ދަތުރުކުރާ މުހިންމު މަގަކަށް ވުމުން، ޤުރައިޝުން އެބައިމީހުންގެ ގާފިލާތަކާއި ވިޔަފާރިއާމެދު ކަންބޮޑުވެ ބިރުގަތެވެ.

ޙާލަތު ދެނެގަތުމަށާއި ރަނގަޅަށް ދިރާސާކުރުމަށްޓަކައި ރަސޫލާ ﷺ ފޮނުއްވި ސަރިއްޔާތަކުގެ ސަބަބުން ޤުރައިޝުންގެ ރުޅިވެރިކަން އިތުރުވިއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި މައްކާއާއި ޠާއިފާ ދެމެދުގައިވާ ނަޚްލާއަށް ފޮނުއްވި ސަރިއްޔާ ހިމެނެއެވެ. އަންޞާރީ ބޭކަލުން ނަބިއްޔާ ﷺ އަށާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބުންނަށް ހިމާޔަތްދީ، އެބޭކަލުންގެ ހިތްތަކާއި، ރަށްތަކާއި، މުދާ އެބޭކަލުންނަށް ހުޅުވާލުމަކީ ޤުރައިޝުން ނުތަނަވަސްކުރުވި ކަމެކެވެ.

އެއީ އެބައިމީހުންނަށް ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ހީކުރެވުނު ކަންތައްތަކަށް މަގުފަހިވެ، އެބައިމީހުންގެ އާދަކާދަތަކާއި ބާރު ކެނޑިގެންދާނެ ކަމަށް ފެނުމުންނެވެ. އެހެންކަމުން އެބައިމީހުން އަންޞާރީންދެކެ ރުޅިއައެވެ. ބަދުރުގެ ކުޑަ ހަނގުރާމަ ހިނގީ ހިޖުރައިން ހަތަރުވަނަ އަހަރުގެ ޝަޢުބާން މަހުގައެވެ. މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރު ޢަލީ ބިން އަބީ ޠާލިބުގެ ދަށުން 1500 ސިފައިންނާއި 10 އަހާއެކު ނުކުތެވެ. އަދި އަބޫ ސުފްޔާން ބިން ޙަރްބު މައްކާގެ މުޝްރިކުންގެ 2000 ސިފައިންނާއި 50 އަސްވާރުންގެ ލަޝްކަރަކާއެކު އެބޭކަލުންނާ ކުރިމަތިލުމަށް ނުކުތެވެ.

 އެބައިމީހުން މައްރުއްޒަހްރާނުގެ ފެންއަރުވާ ތަނަކާ ހަމައަށް ގޮސް އެތަނުގައި ފޭލިގެ ޖެހިއެވެ. އަބޫ ސުފްޔާންގެ ހިތަށް ބިރުވެރިކަމާއި ހައިބަތު ވަނުމުގެ ސަބަބުން، ފަހަތަށް ޖެހުމުގެ ރޭވުމެއް ރޭވިއެވެ. ލަޝްކަރުގެ މީހުންވެސް އެކަމާ ދެކޮޅެއް ނުހަދައެވެ. އެއީ އެބައިމީހުންގެ ހިތްތަކަށްވެސް ބިރުވެރިކަން ވަދެފައިވާތީއެވެ. މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރަށް ބަލާއިރު، އެބޭކަލުން ބަދުރުގައި 8 ދުވަހު މަޑުކުރެއްވިއެވެ.

 އެ މުއްދަތުގައި އެބޭކަލުންގެ އަތްޕުޅުގައި ހުރި ތަކެތި ވިއްކަވައި، ކޮންމެ ދިރުހަމަކަށް ދެގުނަ ފައިދާ ހޯއްދެވިއެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެބޭކަލުންގެ ހައިބަތު ގަދަވެ، މަސްރަޙުގެ މައްޗަށް އޮތް ބާރުވެރިކަން އިތުރުވިއެވެ. 

 ބަދުރު ހަނގުރާމައަށް "ޔައުމުލް ފުރުޤާން" (ޙައްޤާއި ބާޠިލު ވަކިކުރި ދުވަސް) ގެ ނަމުންވެސް ނަންދެވިފައިވެއެވެ. މި ހަނގުރާމައިގައި މުސްލިމުން ޖިހާދުކުރުމުގައާއި، ﷲ އާއި ރަސޫލާގެ ދިފާޢުގައި މަތިވެރި މިސާލުތަކެއް ދެއްކެވިއެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ނަތީޖާއަކީ މުސްލިމުންނަށް ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީއެކެވެ. ޤުރައިޝުންގެ ތެރެއިން 70 މީހުން މަރުވެ، 70 މީހުން އަސީރުންގެ ގޮތުގައި ހިފެހެއްޓުނެވެ. އަދި ޤުރައިޝުންގެ ކާފިރުންގެ ލީޑަރުން މި ހަނގުރާމައިގައި މަރުވިއެވެ. މުޝްރިކުން ބަލިވި ޚަބަރަކީ މައްކާގެ އަހުލުވެރިންނަށް އުފުލަން ނުހަނު ދަތިވި ޚަބަރެކެވެ.

އެކަމުގެ ސަބަބުން، މަރުވި މީހުންގެ މައްޗަށް ހިތާމަފާޅުކުރުންވެސް އެބައިމީހުންނަށް މަނާކުރެވުނެވެ. ނަޞްރުގެ އުފާވެރި ޚަބަރަށް ބަލާއިރު، އެއީ މަދީނާގެ އަހުލުވެރިންނަށް ލިބުނު ނުހަނު ބޮޑު އުފަލަކާއި ހިތްހަމަޖެހުމެކެވެ. އަދި މުޅި މަދީނާ ތަކްބީރާއި ތަހްލީލުގެ އަޑުން ގުގުމާލިއެވެ.