ފަލަސްތީނުގެ އަސީރުންގެ އަތުން ހުރިހާ އެއްޗެއް އަތުލައިފިން، ދެން ބޭނުމީ އެމީހުންގެ ފުރާނަ: ބެން ގަވިރް

އިސްރާއީލުގެ ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ މިނިސްޓަރު އިތަމާރު ބެން-ގްވީރު، ފަލަސްތީނުގެ ކުށްވެރިންނާއި ރަހީނުކޮށްފައިވާ މީހުން މެރުމަށް ފާސްކުރި އައު ގާނޫނާ ބެހޭގޮތުން ބޮޑާވެ ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު ވާހަކަދައްކައިފިއެވެ.

 ހޯމަ ދުވަހުގެ ހަވީރު އަލް-އަގްސާ މިސްކިތަށް ވަދެ ހުރެ ދެއްކި ވާހަކައިގައި ބެން-ގްވީރު ބުނީ، ޖަލުތަކުގައި ތިބި މީހުންގެ އަތުން މިހާރު ހުރިހާ އެއްޗެއް އަތުލައި ނިމިފައިވާ ކަމަށާއި، ދެން ބޭނުމީ އެމީހުންގެ ފުރާނަ އަތުލަން ކަމަށެވެ.

އިސްރާއީލުގެ ސިފައިންގެ ހިމާޔަތުގައި ހުރެ ބެން-ގްވީރު މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރެއަށް ވަދެގަތްއިރު، އިސްރާއީލުން ދަނީ ފަލަސްތީނުގެ މުސްލިމުން މިސްކިތަށް ވަނުން ހުއްޓުވަމުންނެވެ. އިސްލާމިކް ވަގުފް ޑިޕާޓްމަންޓުން ބުނި ގޮތުގައި، ވޭތުވެދިޔަ 38 ދުވަހުވެސް ފަލަސްތީނުގެ އަޅުވެރިންނަށް މިސްކިތް އޮތީ ބަންދުކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި ކަމަށް ބުނެ ފެބްރުއަރީ 28 އިން ފެށިގެން 'ޗާޗް އޮފް ދަ ހޮލީ ސެޕަލްކަރ' ވެސް ވަނީ ބަންދުކޮށްފައެވެ.

އިސްރާއީލުގެ ކްނެސެޓުން ދާދި ފަހުން ފާސްކުރި މި ލާއިންސާނީ ގާނޫނަކީ ބެން-ގްވީރުގެ 2022 ވަނަ އަހަރުގެ އިންތިޚާބީ ކެމްޕޭނުގައި ހުށަހެޅި ކަމެކެވެ. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، އިސްރާއީލު މީހުން މަރާލި ކަމަށް ސާބިތުވާ ފަލަސްތީނު މީހުން މެރުމުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރެވޭނެއެވެ. ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ، މި ގާނޫނު ހިނގަނީ ހަމައެކަނި ހިފާފައިވާ ހުޅަނގު އައްސޭރިއާއި ގާޒާގެ ފަލަސްތީނު މީހުންގެ މައްޗަށް ކަމަށްވާއިރު، ޔަހޫދީ އިސްރާއީލު މީހުންނަށް މި ގާނޫނު ނުހިނގާނެއެވެ.

އައު ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން، ކޯޓުން ފައިނަލް ހުކުމް ކުރާތާ 90 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒު ކުރަންޖެހެއެވެ. އަދި މިފަދަ މީހުންނަށް މައާފް ދިނުމާއި، ކުރިމަގުގައި ހިންގާ ކޮންމެ ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ހިމެނުންވެސް މި ގާނޫނުން މަނާކުރެއެވެ. މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒު ކުރާނީ މޫނު ނިވާކޮށްގެން ހުންނަ އޮފިސަރަކު ދަންޖައްސައިގެންނެވެ. އަދި މިކަމުގައި ބައިވެރިވާ މީހުންނަށް ގާނޫނީ ފުރިހަމަ ހިމާޔަތް ލިބިގެންވެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، މަރުގެ ހުކުމް އިއްވާފައިވާ މީހުން ބައިތިއްބަން ޖެހެނީ ބިމުގެ އަޑީގައި ހުންނަ އެކަހެރި ގޮޅިތަކުގައެވެ. އަދި މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒު ކުރަންދެން އެއްވެސް މީހަކާ ބައްދަލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެމީހުންނަށް ނުލިބޭނެއެވެ. އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާއަތްތަކުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުގެ ޖަލުތަކުގައި މިހާރުވެސް 9,500 އެއްހާ ފަލަސްތީނު މީހުން އެބަތިއްބެވެ. މީގެ ތެރޭގައި 350 ކުޑަކުދިންނާއި 66 އަންހެނުން ހިމެނެއެވެ.

2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުން ފެށިގެން، އިސްރާއީލުގެ ބަންދުގައި ތިއްބާ އަނިޔާކުރުމާއި ބޭސްފަރުވާ ނުދިނުމުގެ ސަބަބުން މަދުވެގެން 88 ފަލަސްތީނު މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ. ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި މި އަދަދު 100 އަށްވުރެ މައްޗަށް އަރައެވެ. ގާނޫނީ މާހިރުން ސިފަކުރާ ގޮތުގައި މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ އިންސާނީ ހައްގުތަކާ ބެހޭ ގާނޫނުތަކާ ކަނޑައެޅިގެން ޚިލާފު އަމަލުތަކެކެވެ.