އެމެރިކާ އާއި އީރާނުގެ އިތުބާރު އަލުން ގެއްލިއްޖެ، ޕާކިސްތާނަށް މި ދެ ގައުމު ސުލްހަ ކުރެވިދާނެބާ؟

އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ ހަމަނުޖެހުންތައް ހައްލުކުރުމަށް ޕާކިސްތާނުން މެދުވެރިވެގެން އެކުލަވާލި ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުން (އެމް.އޯ.ޔޫ) އަށް މަހެއް ނުވަނީސް، ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އަލުން ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރަން ފަށައިފިއެވެ.

 ޖޫން 17 ގައި ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝެހްބާޒް ޝަރީފް ސޮއިކުރެއްވި މި އެއްބަސްވުމުގެ މަގުސަދަކީ ދާއިމީ ސުލްހައަކަށް މަގުފަހިކުރުން ކަމުގައި ވިޔަސް، ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި ދެ ފަރާތުން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާއެކު މި އެއްބަސްވުން މިހާރު ވަނީ ނުރައްކަލުގެ ތެރޭގައެވެ.

އެމެރިކާއިން އީރާނަށް އަމާޒުކޮށް ސިލްސިލާ ހަމަލާތަކެއް ދޭން ފަށާފައިވާއިރު، އީރާނުން ވަނީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ހުރި ގަލްފުގެ ގައުމުތަކަށް މިސައިލާއި ޑްރޯން ހަމަލާތަކެއް ދީފައެވެ. މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރާ ގަތަރަށްވެސް ވަނީ އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރުކޮށްފައެވެ. އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާއިން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި އެމެރިކާއިން ވަނީ ޖޫން މަހުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ގާތްގަނޑަކަށް ހުރިހާ ބަޔަކާ ޚިލާފުވެފައެވެ.

ޕާކިސްތާނުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު އިސްހާގު ދާރް އާއި ބޮޑުވަޒީރު ޝަރީފް ގެންދަވަނީ އީރާނުގެ އިސްވެރިންނާ ފޯނުން ގުޅުއްވައި، ޑިޕްލޮމެސީއަކީ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި މަގުކަން ހަނދާންކޮށްދެއްވަމުންނެވެ. ނަމަވެސް، މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ސުވާލު އުފައްދަނީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް އިތުބާރު މިހާ ބޮޑަށް ގެއްލިފައިވާއިރު، އިސްލާމްއާބާދަށް އަލުން ދެ ފަރާތް އެއްބަސްވުމަކަށް ގެނެވިދާނެތޯއެވެ.

ޕާކިސްތާނަކީ ވޭތުވެދިޔަ 40 އަހަރު ތެރޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެމެރިކާ އާއި އީރާނުގެ އޮފިޝަލުން އެއް މޭޒެއްގެ ދޮށަށް ގެނައުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރި ގައުމެކެވެ. ނަމަވެސް، ތެހެރާންގެ ސެންޓަރ ފޯ ސައިންޓިފިކް ރިސާޗްގެ ޑައިރެކްޓަރ ޖަވާދު ހީރާން-ނިއާ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ޕާކިސްތާނުން މެދުވެރިވެގެން އެކުލަވާލި އެމް.އޯ.ޔޫ އަކީ ހަމައެކަނި ހަމަލާތައް ހުއްޓާލުމަށް އެކުލަވާލި ވަގުތީ އުކުޅެކެވެ. އީރާނުން ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހޯރްމޫޒްގެ ކޮންޓްރޯލް ދޫކޮށްލަން ބޭނުންނުވުމަކީ ސުލްހައަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހުރަހެވެ.

ގަލްފް އިންޓަނޭޝަނަލް ފޯރަމްގެ އެގްޒެކެޓިވް ޑައިރެކްޓަރ ދާނިއާ ތާފިރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ދެ ފަރާތުންވެސް ހަމަލާތައް ވަރުގަދަކުރަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި ޕާކިސްތާނަށް ކުރެވޭނެ ކަންތައްތައް ވަނީ މަދުވެފައެވެ. ޕާކިސްތާނަކީ ދެ ގައުމަށްވެސް ބަރޯސާވާ ގައުމަކަށް ވީއިރު، މަޝްވަރާތައް އަލުން ފެށޭނީ ދެ ފަރާތުންވެސް ހަމަލާތަކުން ކުރިލިބޭނެ ކަމުގެ އުންމީދު ކެނޑުމުން ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

މި ނުތަނަވަސްކަމުގެ ތެރޭގައިވެސް ޕާކިސްތާނުގެ ބައެއް މުހައްލިލުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާ އާއި އީރާނުގެ އިތުބާރު ޕާކިސްތާނަށް އޮތުމަކީ އެންމެ ބޮޑު ހަތިޔާރެވެ. އެމެރިކާގެ ނައިބު ރައީސް ޖޭ.ޑީ ވެންސް ދާދިފަހުން ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގައި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިޔާގެ ދައުރު ފާހަގަކުރެއްވުމަކީ މީގެ ހެއްކެކެވެ. ނަމަވެސް، އީރާނާއި އޮމާނާ ދެމެދު ހިނގާ ސީދާ މަޝްވަރާތަކާއި، ގަލްފުގެ އެހެން ގައުމުތަކަށް ހަމަލާތަކުގެ އަސަރު ފޯރުމަކީ ޕާކިސްތާނުގެ މެދުވެރިކަމުގެ ދައުރު އިތުރަށް ހަނިވެގެންދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.