ދަރަނި ނެގުމުގެ ސަގާފަތުން ދަރަނި ޚަލާޞްކުރުމުގެ ހަރުދަނާ ސިޔާސަތަށް: ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދު އައު މިސްރާބަކަށް

ދިވެހިރާއްޖޭގެ މާލީ ތާރީޚަށް ފުންކޮށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު، ވޭތުވެދިޔަ ހުރިހާ ވެރިކަމެއްވެސް ސިފަވެގެންދަނީ އިންތިހާއަށް ދަރަނި ނެގުމުގެ ސަގާފަތެއް އޮތް ދައުރުތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ރައީސް މައުމޫނުގެ ވެރިކަމުން ފެށިގެން، ރައީސް ނަޝީދު، ރައީސް ޔާމީން އަދި ރައީސް ޞާލިޙުގެ ވެރިކަމާ ހަމައަށްވެސް ފެނިގެންދިޔައީ ހަމަ މި މަންޒަރެވެ. ހުރިހާ ސަރުކާރަކުންވެސް ދިޔައީ ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ދަރަނި ނަގަމުންނެވެ. އަދި ދަރަނި ނެގުމަށްފަހު، އެކި ކަހަލަ ހުއްޖަތްތައް ދައްކައިގެން ދަރަނިތައް ދެއްކުން ފަސްކުރުމަކީ ކުރީގެ ސަރުކާރުތަކުން އާންމުކޮށް ކުރަމުން އައި ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ބަޔެއްގެ އަތުން ފައިސާ ނެގުމަށްފަހު އެ ފައިސާ އަނބުރާ ދައްކަން ޖެހެއެވެ. ލޯނުތައް ނުދައްކައި ލަސްކުރުމުގެ ސަބަބުން އިންޓްރެސްޓް އިންތިހާއަށް އިތުރުވެ، ޤައުމު މާލީ ބޮޑު "ޑިފޯލްޓަކަށް" ދިއުމަށް ދިޔައީ މަގުފަހިވަމުންނެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، މިހާރުގެ ޕީއެންސީގެ ސަރުކާރުން މިވަނީ އެ ނުރައްކާތެރި ސަގާފަތް މުޅިން ބަދަލުކޮށްލާފައެވެ. ސިޔާސީ މަސްރަޙުގައި ގިނަ ބަޔަކު ފާހަގަކުރާ ފަދައިން، ކުރީ ސަރުކާރަކީ ހަމައެކަނި ދަރަނި ނެގުމަށް އުފެދުނު ސަރުކާރެއް ނަމަވެސް، މި ސަރުކާރު ފެނިގެންދަނީ އެ ދަރަނިތައް އަދާކޮށް ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ހަމަމަގަށް އެޅުވުމަށް އައި ސަރުކާރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ، މި ސަރުކާރުން މި ބޮޑެތި ލޯނުތައް އަނބުރާ ދައްކަމުން މި ގެންދަނީ އިތުރު ލޯނެއް ނުނަގައި،  ފައިސާ ޗާޕުނުކޮށް ކަމެވެ.

މި ހަރުދަނާ ސިޔާސަތުގެ ދަށުން، މިއަދު މިވަނީ 50 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ޓްރެޒަރީ ބިލަކަށް ފައިސާ ދައްކައި އެއްކޮށް ޚަލާޞްކޮށްފައެވެ. މިއަދު މި ދައްކައި ނިންމި ފައިސާއަކީ 2019 ވަނަ އަހަރު ސްޓޭޓް ބޭންކް އޮފް އިންޑިއާ (އެސްބީއައި) މެދުވެރިކޮށް، ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙުގެ ވެރިކަމުގައި ބަޖެޓް ސަޕޯޓަށް ނަގާފައިވާ 150 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފެސިލިޓީގެ އެންމެ ފަހު އިންސްޓޯލްމަންޓެވެ. މި ފެސިލިޓީގެ ތެރެއިން މި ސަރުކާރުން ވަނީ ޖެނުއަރީ 2024 ގައި 50 މިލިއަން ޑޮލަރު އަދި 11 މޭ 2024 ގައި 50 މިލިއަން ޑޮލަރު ދައްކާފައެވެ. އަދި މިއަދު ދެއްކި ފަހު 50 މިލިއަން ޑޮލަރާއެކު، އިންޑިއާއިން ނެގި މި ބޮޑު ދަރަނި މިވަނީ މުޅިން ފިލުވާލެވިފައެވެ.

މީގެއިތުރުން، ވޭތުވެދިޔަ އޭޕްރީލް މަހާ ހަމައަށް މި ސަރުކާރުން ވަނީ ޖުމްލަ 1.2 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ބޮޑު ދަރަންޏެއް ދައްކައި ޚަލާޞްކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި 500 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ބޮޑު ސުކޫކު އެއްކޮށް ދައްކައި ނިންމުން ހިމެނެއެވެ. ޤައުމުގެ މާލީ ރައްކާތެރިކަމަށް ބަލާއިރު، މި ސަރުކާރު ވެރިކަމާ ޙަވާލުވިއިރު ސޮވަރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑު (އެސްޑީއެފް) ގައި އޮތީ އެންމެ 2 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ. ނަމަވެސް، ސަރުކާރުގެ ހަރުދަނާ އިޤްތިޞާދީ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން، މި އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު ސުކޫކު ދެއްކުމާ ހަމައަށް އެސްޑީއެފްއަށް ވަނީ 350 މިލިއަން ޑޮލަރު ޖަމާކުރެވިފައެވެ. އަދި އޯގަސްޓް 2024 ގެ ނިޔަލަށް ރާއްޖޭގެ ރަސްމީ ރިޒާވް ވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 644 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އުފުލިފައެވެ.

ބޭރުގެ އެކުވެރި ޤައުމުތަކާއެކު އޮތް ގާތް ގުޅުމުގެ ތެރެއިން، ޗައިނާ އަދި އަބޫދާބީ ފަންޑް ފޮރ ޑިވެލޮޕްމަންޓް (އޭޑީއެފްޑީ) އިން ވަނީ ރާއްޖެއަށް ލޯނު ދެއްކުމުގައި ލުއިގޮތްތަކެއް ހަމަޖައްސައިދީ، ޕޭމަންޓްތައް ފަސްކޮށްދީފައެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، އިންޑިއާއަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާތައްވެސް ސަރުކާރުން ދަނީ ޤަވާޢިދުން ދައްކަމުންނެވެ. މިފަދަ ބޮޑެތި މާލީ އިޞްލާޙުތަކާއެކު، ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) މެދުވެރިކޮށް ރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައިވެސް ނުކުރާ މިންވަރަށް ޑޮލަރުގެ މުޢާމަލާތްތައް ފަސޭހަކޮށްދިނުމުގެ އިންތިޒާމުތައް ދަނީ ހަމަޖައްސައިދެމުންނެވެ.

މި ބޮޑެތި ދަރަނިތައް ދެއްކުމުގެ ސަބަބުން ޒަރޫރީ މުދާ އެތެރެކުރުމަށް އެއްވެސް ދަތިކަމެއް ނާންނާނެކަމުގެ ފުރިހަމަ ޔަޤީންކަން ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ވަނީ އަރުވާފައެވެ. ތެލާއި، ކާޑުގެ ބާވަތްތަކާއި، ބޭސްފަރުވާއަށް ބޭނުންވާ ތަކެއްޗާއި އެހެނިހެން އަސާސީ މުދާތައް މެދުނުކެނޑި ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭނެ އިންތިޒާމުތައް ވަނީ ފުރިހަމައަށް ހަމަޖައްސާފައެވެ. ވީމާ، ދަރަނި ދެއްކުމުގެ ސަބަބުން ތަކެތި އެތެރެކުރުމަށް ދަތިވެދާނެ ކަމަށް ބުނެ ފަތުރަމުންދާ ވާހަކަތަކަކީ އެއްވެސް ޙަޤީޤަތެއް ނެތް ވާހަކަތަކެކެވެ.

ދަރަނި ނަގައިގެން ވެރިކަން ހިންގުމާއި ފައިސާ ޗާޕުކުރުމުގެ ނުރައްކާތެރި ވިސްނުން އެއްކޮށް ދޫކޮށްލައި، ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ދަރަނި އަދާކޮށް ޤައުމުގެ ރިޒާވް ވަރުގަދަކުރުމަށް މި ސަރުކާރުން އަޅަމުންދާ ފިޔަވަޅުތަކަކީ ދިވެހިރާއްޖެ އިޤްތިޞާދީ މިނިވަންކަމާއި ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްޤީއަށް ވާސިލުކޮށްދޭނެ ވަރުގަދަ ބިންގަލެކެވެ.