އަގުތައް އުފުލުމާއި ކަރަންޓުގެ ދަތިކަމާ ހެދި ލުބުނާނުގައި ތިބި ފަލަސްތީނު ރެފިއުޖީންގެ ހާލަތު ގޯސްވަނީ

ލުބުނާނުގައި ތަކެތީގެ އަގުތައް އިންތިހާއަށް އުފުލި، ހަކަތައިގެ ޚަރަދުތައް ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން އެ ގައުމުގެ ރެފިއުޖީ ކޭމްޕުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތު އިތުރަށް ދަށަށް ގޮސް ބޮޑެތި ތަކުލީފުތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިއްޖެއެވެ.

 ލުބުނާނުގެ އިގުތިސާދީ ކާރިސާގެ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކޮށްފައިވާ އެއް ބަޔަކީ ފަލަސްތީނު ރެފިއުޖީން ކަމަށްވާއިރު، އިންފްލޭޝަނާއި ކަރަންޓު ބިލްތައް ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން ކުދި ވިޔަފާރިތައް ހުއްޓި، ވަޒީފާ ހޯދުމަށް ވަނީ ހުރަސްއެޅިފައެވެ.

ލުބުނާނުގެ ގާނޫނުތައް އޮންނަ ގޮތުން ޑޮކްޓަރުކަމާއި، ގާނޫނީ ވަކީލުކަމާއި، އިންޖިނިއަރިން އަދި ފާމަސީ ފަދަ މުހިންމު ދާއިރާތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރުން ފަލަސްތީނު މީހުންނަށް ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ. އެހެންކަމުން ގިނަ މީހުންގެ ހަމައެކަނި އާމްދަނީއަކީ އަމިއްލަ ކުދި ފިހާރަތަކެވެ. ނަމަވެސް ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވުމާއި ކަރަންޓު ޚަރަދު އަތްނުފޯރާ ފަށަށް ދިއުމުގެ ސަބަބުން، ޓްރިޕޮލީގެ ބައްދާވީ ކޭމްޕުގައި އެލުމިނިއަމް ވިޔަފާރިކުރި އުސާމާ ނައްޖާރު ފަދަ އެތައް ވިޔަފާރިވެރިންނަކަށް ވަނީ 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ފިހާރަތައް ބަންދުކުރަން މަޖުބޫރުވެފައެވެ. ސަރުކާރުން ދުވާލަކު ދެނީ މަދު ގަޑިއިރުކޮޅެއްގެ ކަރަންޓު ކަމަށްވުމުން، އަމިއްލަ ޖެނެރޭޓަރުތަކަށް ކުރަންޖެހޭ ޚަރަދު ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައެވެ. ވޯލްޑް ބޭންކުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި 2026 ގައި އެ ގައުމުގެ އިންފްލޭޝަން 17.5 އިންސައްތައަށް އަރާނެއެވެ.

1948 ވަނަ އަހަރު އިސްރާއީލު އުފެއްދުމަށް ހިންގި ނަކްބާގެ ތެރޭގައި ލުބުނާނަށް ހިޖުރަކުރި މީހުންގެ ތެރެއިން 222،000 އެއްހާ ރެފިއުޖީން މިއަދުވެސް އެ ގައުމުގެ 12 ކޭމްޕެއްގައި ދިރިއުޅެމުންދާ ކަމަށް އދ. ގެ ރިލީފް އެންޑް ވޯކްސް އޭޖެންސީ (އުންރުވާ) އިން ބުނެއެވެ. އެ ރެފިއުޖީންނަށް ބިން މިލްކުކުރުމާއި، ސިޔާސީ ގޮތުން ބައިވެރިވުމުގެ ހައްގު ނޯންނައިރު، ވަޒީފާގެ ބާޒާރުގައި އެމީހުން ބާކީކޮށްފައި އޮންނަ އޮތުމަކަށް ބޮޑު ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. ލުބުނާނުގެ ސަރުކާރުން ފެބްރުއަރީ 2026 ގައި ނަރުސްކަން ކިޔަވާ ކުދިންނަށް ސްޕޮންސާޝިޕް ދިނުމުގެ އިންތިޒާމެއް ހަމަޖެއްސި ނަމަވެސް، މިއީ އެމީހުންގެ ހާލަތަށް އެކަށީގެންވާ ހައްލެއް ނޫން ކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

މި ދަތި ދަނޑިވަޅުގައި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ އުންރުވާއަށްވެސް ވަނީ މާލީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. ބައެއް ގައުމުތަކުން އެހީ އަލުން ދޭން ފެށި ނަމަވެސް، 2026 ގެ ނިޔަލަށް އެ ޖަމާއަތަށް 200 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ މާލީ کورކަމެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކޭމްޕުތަކުގައި ތިބި ރެފިއުޖީންނަށް ލިބޭ އެހީތެރިކަން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހީނަރުވެފައެވެ.

ހާލަތު އިންތިހާއަށް ގޯސްވެ، އިގުތިސާދީ އެއްވެސް އުއްމީދެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން، ކަނޑުމަގުން ޔޫރަޕަށް ދިއުމަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުން ދަނީ ފުރާނަ އަތްމައްޗަށް ލައިގެން ނުރައްކާތެރި ދަތުރުތައް ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން 2022 ގައި ބޯޓެއް ބަންޑުން ޖަހާލައިގެން 86 މީހުން މަރުވެފައިވާއިރު، މެޑިޓެރޭނިއަން ކަނޑު ހުރަސްކުރަން މަސައްކަތްކުރާ މީހުންގެ އަދަދު އަހަރުން އަހަރަށް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. ރެފިއުޖީ ކޭމްޕުތަކުގެ ދިރިއުޅުން ކެތްނުކުރެވޭ ހިސާބަށް ދިއުމުން، ތުރުކީ އަދި ގްރީސް މަގުން ޔޫރަޕަށް ދިއުމުގެ ވާހަކަތައް މިހާރު ކޭމްޕުތަކުގައި އާންމުވެފައިވާ ކަމަށް އުސާމާ ނައްޖާރު ބުންޏެވެ.